پارس منسوب است به پارس و اين پارس منسوب است به پهلو و پهلوى بدين پهلو و پارس ولايتى است سخت نيكو چنان كه هم سهل است و هم جبل و هم بر و هم بحر و باز هرچه در سردسيرها و گرمسيرها باشد جمله در پارس يابند . . . » « 1 » نويسنده آنگاه به وصف پارس و احوال و مردم آن مىپردازد و سپس به شرح چهار دسته از پادشاهان پيشدادى و كيانى و اشكانى و ساسانى مىپردازد و پس از اين بخش كه در واقع تاريخ فارس پيش از اسلام است به تاريخ فارس پس از اسلام مىپردازد و تاريخ گشودن فارس و مقاومت فارسيان را نشان مىدهد و آنگاه به بسط پارس و اعمال آن ، شكل پارس و كوره‌ها و شهرهاى آن به تفكيك مىپردازد و در ضمن بيان كوره‌ها و شهرها و دهات خصوصيات جغرافيائى و تاريخى آنها را نيز بطور كلى بازمىگويد . معتبرترين چاپ فارسنامه ابن بلخى در سال 1339 هجرى قمرى برابر با 1921 ميلادى در كمبريج انگلستان بوسيله گاى لسترانج و رينولد نيكلسن انجام گرفته و چاپى به سال 1313 در تهران به كوشش سيد جلال تهرانى و چاپى نيز در شيراز به سال 1343 شمسى به كوشش مرحوم علينقى بهروزى فراهم آمده است و چاپى ديگر نيز در سال 1345 بوسيله آقاى وحيد دامغانى از آن انجام گرفته است . 2 . شيرازنامه شيخ فخر الدين ابو العباس احمد بن ابى الخير زركوب تأليف 734 هجرى قمرى كه آن را بنام حاج قوام الدوله وزير تأليف كرده است . اين كتاب داراى يك مقدمه و چند فصل است در جغرافياى شيراز و تاريخ پادشاهان و اميران فارس و مشايخ و فاضلان و صوفيان شيراز ، منابع اين كتاب فارسنامه ابن بلخى ، تاريخ حمزه اصفهانى است و از بعضى كتب ديگر از قبيل وصاف و عتبى هم استفاده مىكند . شيرازنامه نثرى ساده و روان دارد و مؤلف به ذكر اشعار علاقه دارد و سنوات وقايع را نيز گاهى با شعر ذكر مىكند . از شيرازنامه چند چاپ در ايران انجام گرفته است كه چاپ نخست آن بوسيله آقاى بهمن كريمى در سال 1310 و 1350 در تهران و چاپ ديگر بوسيله آقاى دكتر اسماعيل واعظ جوادى است كه در سال 1350 بوسيله بنياد فرهنگ ايران منتشر شده است . شيرازنامه مشتمل بر مقدمه و چند فصل است كه فصل اول : مشتمل بر ذكر مزيت اقليم فارس بر اقاليم ديگر ، حدود فارس ، كوره اصطخر ، كوره دارابجرد ، كوره فيروزآباد ، كوره شاپور و كوره قباد است و در فصل دوم به ذكر شهر شيراز و خصوصيات و مزاياى آن مىپردازد و تاريخ فارس از دوره آل بويه تا نزول امير مبارز الدين را بازمىگويد و در فصل آخر به ذكر علما و مشايخ فارس بخصوص شيراز مىپردازد و ما در بخش منابع فارسنامه نيز از اين كتاب كه مكررا مورد استفاده ميرزا حسن قرار گرفته است ، ياد كرده‌ايم . 3 . مزارات شيراز يا هزار مزار از معين الدين ابو القاسم جنيد بن محمود بن محمد شيرازى ترجمه عيسى بن جنيد چاپ جهان‌نما شيراز - 1320 اين كتاب ترجمه شد الازار فى حط الاوزار عن زوار اهل المزار مىباشد كه به زبان عربى است ( ر ك : شد الازار . . . ) ميرزا حسن از اين كتاب تحت عنوان مزارات شيراز مفصلا استفاده كرده و ما در بخش

--> ( 1 ) . همانجا ، ص 4 .