سرد مثل پنير و ترشى و گوشتهاى غليظ حذر كند . از آن‌كه مثل اين چيزها رطوبت بسيار در قصبه و شش و راهگذار نفس گردآورد و راه نفس تنگ گرداند و سرفه تولد كند و درد شش آورد و از غبار حذر كند خصوصا غبار آرد كه هيچ چيز زيان‌كارتر از وى نيست براهگذار نفس عسل و فانيد و باديان تر و برگ لباب و برگ كاهو و جو تر كرده داده باشند در ديگ سنگين پاك كنند و بر آتش نهند و دود سر مارهء چوب انجير در وى افكنند و به آتش نرم بجوشانند تا سر پيدا كند و بعد از آن آتش فرو گيرد و بيست درم سكنجبين بزوزى بر وى زنند و بخرته سطبر بيالايند و آب [ 28 ] آن بگيرند بس بگيرند هليله زرد كابلى و هليله سياه از هر يكى دو درم افيون سه درم بسغايج دو درم سه را بكوبند و بپزند و به دو سه كرت باز دهان افكند قدرى و صد درم زين آب بر سر آن باز خورند اسهال كند برنج و اگر اين شراب با سكنجبين ساده در شكر يكهفته بخورند و هر بامداد چهل درم پنير آب و بيست درم شكر و سكنجبين ، جگر و يرقان را سود دارد و رنگ روى صاف كند و همه تن را قوت دهد و سود او خون سوخته را فرود آورد و تلخ باشد . صفت سكنجبين روزى پوست پنج كرفس پوست پنج رازيانه از هر يكى پنج درم تخم كاسنى سه درم در يك كاسه سركهء انگورى كهنه دو سه كاسه آب كند و يك شب بگذارد و روز [ 29 ] ديگر بجوشاند و قياس مىگيرد تا آب شود و سركه بماند صاف كنند و ازين سركه سكنجبين بسازند پرورده غوره كه چشم را قوت دهد و صحت نگاه دارد بگير و پوست هليلهء زرد و ماميران چستى و پوست چشم باز كرده و توتياى شسته از هريكى پنج درم همه را بكوبند و آب غوره و آب برگ باديان برو كنند و چهل روز در آفتاب گذارند و هر سه روز آب بر او تازه كنند تا خشك شود پس بسايند و بامداد و شبانگاه از آن در چشم مىكشند نافع باشد اما از داروها كه قوت مباشرت را سود دارد بگير و ترنجبين سفيد و پاكيزه كنند از خار و خاشاك و شير گاو بر آتش نهند تا اندك جوشى برآرد و ترنجبين در او افكنند تا [ 30 ] گداخته شود و پس فروگيرد و در ظرفى كند هر روز از آن چند كفچه بخورد و نوعى ديگر بگيرند زردهء خايهء نيم پخته دو درم حر سعربران كنند . از غذاها برنج شير و قليهء چرب و گوشت فربه و پياز پخته سودمند است و روغن زيتون و روغن زنبق و اندك چند سپدستر اندرو حل كنند و بزهارد پشت طلا كنند نافع باشد و از داروهايى كه شايد بگيرند آب پياز سفيد و عسل از هر يكى بيست درم و بجوشانند تا آب رود و عسل بماند و بنهد تا وقت خواب