مؤلف مجهول
39
ظفرنامه خسروى ( شرح حكمروايى سيد امير نصر الله بهادر سلطان بن حيدر بر بخارا وسمرقند ، 1277 - 1242 ه . ق ) ( فارسى )
به انجام نرسيده است . كتاب هنگامى به پايان مىرسد كه مظفر خان در بخارا بر مسند امارت تكيه زده بود . اين نسخه در كجا نوشته شده است ؟ معلوم نيست . در كجا ، كى و از طرف كى پيدا شده است ؟ اينها نيز معلوم نيستند . كارمند ارشد علمى پژوهشگاه خاورشناسى فرهنگستان علوم تاجيكستان ، دكتر امين جان احمد جانزاده مىگويد كه نسخهء خطى ظفرنامهء خسروى را كتابخانهء دولتى ملى فردوسى سالهاى 1933 - 1932 م . دريافت كرده است ، در ابتدا زير شمارهء 3298 ، بعد با شمارهء 219 در همانجا تا سال 1953 م . نگهدارى شده است . سال 1332 / 1953 كلّ دستنويسهاى كتابخانهء ملى فردوسى به گنجينهء فرهنگستان علوم انتقال يافتند ؛ و ظفرنامهء خسروى شمارهء 95 را به خود گرفت . ارزش تاريخى ظفرنامهء خسروى بهطورى كه اشاره شد ، ظفرنامهء خسروى از منابع دست اول راجع به تاريخ آسياى ميانه و افغانستان در نيمهء يكم سدهء نوزدهم ميلادى به شمار مىآيد . در اين منبع ، هم اخبار فراوان است ، و هم اين اخبار از درجهء اعتبار بالايى برخوردار است . واقعات در اين كتاب خيلى مفصل و مكمل بيان شدهاند ، هر حادثه از چندين جنبه و با جزئيات به قلم آمده است . اخبارى كه در ظفرنامهء خسروى درج يافتهاند ، سزاوار آن هستند كه بادقت تمام آموخته شوند ، چراكه اين اخبار جهت روشن كردن روابط خلقهاى آسياى ميانه و افغانستان ( و مردمان كشورهاى ديگر نيز ) حايز اهميت بسيار مىباشند . هر منبع تاريخى پيش از همه از آن نقطهء نظر جالبتوجه مىباشد كه آن منبع ما را از كدام رخداد ناشناختهاى آگاه مىسازد ، يا اينكه دربارهء حادثهاى مشخص و معين چه خبر تازهاى مىگويد . طبيعى است كه ظفرنامهء خسروى نيز از همين نگاه مورد توجه قرار مىگيرد . كتاب ظفرنامهء خسروى از همهء منابع ديگر كه دربارهء تاريخ آسياى ميانه و افغانستان حكايت مىكنند ، بهطور برجسته متمايز مىباشد ، بدين دليلها :