نظام الدين شامى
مقدمه 8
ظفرنامه ( تاريخ فتوحات امير تيمور گوركانى ) ( فارسى )
مىكند و او دردم هلاك مىشود . بيان ظفر مىرساند كه حادثه كاملا " اتفاقى بوده : شخصى تير ميانداخت ، ازقضا تير بر اميرزاده آمد " . ماموران تيمور ، در قبال اين واقعه اتفاقى تمام ساكنان آن روستاى كوچك را وحشيانه به هلاكت ميرسانند . نظام الدين شامى حادثهى قتل عام مردم بيگناه اين قريه را چنين شرح مىدهد : " اما از غايت سوزش مفارقت چنان ملكى كامكار كه ملجا و ملاذ اهل روزگار بود ، آن چند خانه رعيت را كه در آن موضع بودند ، بر تيغ گذراندند و رئيس و مرئوس و مالك و مملوك هردو بداورى مالك الموت رفتند " هميشه تاريخ و نسلهاى تاريخى بهترين و عادلانهترين داوريها را خواهند كرد . نظام الدين شامى كيست ؟ نظام الدين شامى از شاعران و فضلاى قرن هشتم و اوايل قرن نهم هجرى است كه در تبريز متولد شده است او را شنب غازان نيز گويند . زيرا كه وى بر خلاف شهرتى كه به شامى بودن دارد ، اهل شام نيست بلكه ، همچنانكه اشاره شد ، اهل شنب غازان تبريز بوده است . شنب غازان " به دو ميل مسافت در جنوب غربى شهر تبريز واقع است " « 1 » . نظام الدين در بغداد مىزيست . در سال 795 هجرى كه تيمور اين ناحيه را تصرف كرد ، نظام الدين را به نزد خود خواند و او را مكلف به تاليف تاريخ زندگى و فتوحات خود ساخت . كه حاصل آن همين ظفرنامه است چند سال بعد هنگاميكه تيمور عزم سمرقند كرد ، نظام الدين از او اجازه گرفت و به موطن خويش تبريز بازگشت و بقيه عمر را در آنجا بسر برد . بنابر تحقيقات على اصغر حكمت « 2 » نظام الدين شامى دو كتاب ديگر تصنيف كرده است كه عبارتند از : 1 - رياض الملوك فى رياضات السلوك . اين كتاب كه بنام سلطان اويس اتحاف يافته انشائى پرتكلف و پيچيده دارد . 2 - تلخيصى از كتاب بلوهر و بيوذاسف كه بنام سلطان احمد بهادر خان
--> ( 1 و 2 ) - ر . ك . از سعدى تا جامى ، حواشى . صفحه 493 .