حمد الله مستوفى قزوينى
مقدمهء مصحح 23
ظفرنامه ( قسم الاسلاميه ) ( فارسى )
عبّاسيان عبّاسيان يا « آل عبّاس » يا « بنى عبّاس » ، پس از امويان به خلافت رسيدند و سى و هفت تن از ايشان از سال 132 ه . ق . تا 656 ه . ق . به توالى خلافت كردند . آل عبّاس ، از نژاد عبّاس بن عبد المطّلب بن هاشم بن عبد مناف عموى پيامبر اسلام ، حضرت محمّد ( ص ) بودند . نخستين خليفهء عبّاسى ، سفّاح بن محمّد بن علىّ بن عبد اللّه بن عبّاس بن عبد المطلّب ، در سال 132 ه . ق . از مردم بيعت گرفت و آخرين آنان معروف به مستعصم باللّه در 656 ه . ق . بهدست هلاكوخان مغول سرنگون شد . در تاريخ عبّاسيان ، ابو مسلم خراسانى و نقش وى در سرنگونى امويان و به خلافت رساندن عبّاسيان بسيار اهميت دارد . بههمين سبب ، او را « امين آل محمد » مىخواندند و عبّاسيان به تبع او ، پرچم و علم سياه داشتند و لباس سياه مىپوشيدند . ابو مسلم در آغاز كار ، ناظر ادريس بن ابراهيم عجلى بود . سپس ، كارش بالا گرفت و حوادث او را با محمّد بن على و پس از آن با ابراهيم بن محمّد ملقّب به امام مربوط ساخت و ابراهيم او را به خراسان فرستاد و دستور داد كه اهل دعوت از او اطاعت كنند و فرمانش را گردن نهند . ابو مسلم سياهپوشى را در بيشتر شهرها و نواحى خراسان رواج داد و پرچمها و علمها را به رنگ سياه درآورد و به جنگ نصر بن سيّار رفت كه عامل مروان جعدى در خراسان بود . نصر بن سيّار به مرواننامه نوشت و او را هشدار داد و از روى كار آمدن بنى عبّاس باخبر كرد و ضمنا وضعيّت ابو مسلم و همراهانش را اعلام كرد و نوشت كه او مردم را به پيروى از ابراهيم بن محمّد بن على بن عبد اللّه بن عبّاس تشويق مىكند و ضمن نامهء خود اشعارى نوشته بود كه مضمون آن چنين است : « از ميان خاكسترها جرقهء آتشى مىبينم و زود باشد كه شعلهاى داشته باشد . . . آتش را با دو چوب روشن مىكنند و جنگ از سخن آغاز مىشود . اگر اين آتش را خاموش نكنيد ، جنگى سخت از آن پديد آيد كه جوان نورس را پير كند . و من به تعجّب مىگويم كاش