شرف الدين على يزدى
مقدمه 38
ظفرنامه ( فارسى )
و هر حلّه نيز شامل چند مطرّز است . « 1 » شرف الدين على يزدى اين كتاب را به ابراهيم ميرزا هديه كرده است و زمان تأليف آن سال 832 هجرى قمرى است . « 2 » نويسندگان پس از او از آثار نظم و نثر شرف الدين على يزدى در موضوع معما بهره بردهاند . نور الدين عبد الرحمن جامى متوفى 898 ه . ق ، كتاب حليه حلل خود را - كه در 39 سالگى در سال 856 ه . ق و به نام شاه ميرزا ابو القاسم بابر بهادر نوشته - متأثر از كتاب حلل المطرز فى المعما و اللغز شرف الدين على يزدى نگاشته است . او در كتابش از شرف الدين على يزدى به نيكى ياد كرده و كتاب او را ستوده و بههمين مناسبت اثر خود را حليه حلل نام گذاشته است . « 3 » سيفى بخارى در رسالهء معماى خود ، برخى معميّات شرف الدين على يزدى را گرد آورده است . « 4 » محمد على حسينى هم كه در نيمهء دوم قرن نهم هجرى مىزيسته ، در كتاب قواعد العمل - كه دربارهء تناسبات عددى و قواعد ضرورى علم حساب و هندسه است - از شرف الدين على يزدى ياد كرده است و در ضمن كتابش ، به حل و توضيح معمايى كه شرف الدين على يزدى به اسم فاطمه گفته ، پرداخته است . « 5 » نصرآبادى هم به نقل برخى از معماهاى او دست يازيده است . « 6 » ميرزا عبد الغنى حكيم هم در جمادى الاول تنگوزئيل سال 1317 ه . ق تقريرات و شرحى دربارهء معماى شرف الدين على يزدى و بيان نسبت اعداد نوشته است . « 7 »
--> ( 1 ) . فهرست نسخههاى خطى كتابخانهء ملّى ، ج 4 ، ص 479 . ( 2 ) . همان ، ج 6 ، ص 160 . ( 3 ) . فهرست نسخ خطى كتابخانهء آستان قدس رضوى ، ج 9 ، صص 112 - 113 ؛ فهرست ميكروفيلمهاى كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران ، ج 1 ، ص 162 . ( 4 ) . فهرست نسخههاى خطى دانشكدهء الهيات و معارف اسلامى دانشگاه تهران ، ج 1 ، ص 160 . ( 5 ) . فهرست كتب خطى كتابخانهء آستان قدس رضوى ، ج 8 ، ص 374 ؛ همان كتاب ، ج 10 ، ص 1329 . ( 6 ) . تذكرهء نصرآبادى ، ج 2 ، صص 716 - 718 . ( 7 ) . فهرست نسخههاى خطى كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران ، ج 16 ، ص 627 .