شرف الدين على يزدى
مقدمه 34
ظفرنامه ( فارسى )
پيرند چرخ و اختر و بخت تو نوجوان * آن به كه پير نوبت خود با جوان دهد و به شاهزادهء جوان هم متذكر شده بود كه شاهرخ هرگز به تعقيب او به عراق عجم نخواهد آمد ؛ حتى شايع بود كه با استفاده از احكام نجومى و اطلاعات علمىاش ، به سلطان محمد نويد فتح و فيروزى داده است ، اما شرف الدين على يزدى در مواجهه با شاهرخ اين نسبت دروغ را رد كرد و آن را تهمتى به خودش دانست . « 1 » شاهرخ با آگاهى از موضوع براى سركوبى نوهاش ، در سال 850 ه . ق از هرات حركت كرد و توانست نواحى متصرفى را بازپس گيرد ، ميرزا سلطان محمد نيز به لرستان متوارى شد ؛ شاهرخ پس از آن بسيارى از محركان و مشوقان نوهاش ، از جمله شرف الدين على يزدى را طى دو ماه در بند كرد « 2 » و سپس به وساطت و شفاعت نوهء ديگرش ميرزا عبد اللطيف پسر الغ بيگ - كه براى كارهاى رصد پدرش نياز به دانايى شرف الدين على داشت - او را در اختيار نوهاش قرار داد و بقيهء مشوقان را در حومهء ساوه به قتل رساند . « 3 » او در هرات ملازم ميرزا الغ بيگ بود . نخستين ملاقات جامى با او در همين شهر در كنار رود انجيل بود . « 4 » شرف الدين على يزدى پس از تفوق ميرزا سلطان محمد بر برادرش ابو القاسم بابر ، دوباره با او در هرات ملاقات كرد و پس از اين ديدار ، شاهزادهء تيمورى وسايل سفر او را براى مراجعت به يزد فراهم كرد و مبلغ 15 هزار دينار از وجوهات يزد را براى او در نظر گرفت ؛ شرف الدين على يزدى در سال 853 ه . ق به يزد بازگشت و پس از يك ماه در قريهء تفت به درخواست علما شروع به تدريس كرد . « 5 » پس از چندى الغ بيگ از شرف الدين على يزدى درخواست كرد به سمرقند بيايد ، ولى او به دعوت شاهزادهء تيمور چنين پاسخ داد :
--> ( 1 ) . مطلع سعدين و مجمع بحرين ، ج 2 ( 1 ) ، صص 588 - 589 . ( 2 ) . جامع التواريخ ( يزدى ) ، ص 73 . ( 3 ) . تاريخ جديد يزد ، صص 241 - 242 ؛ احسن التواريخ ، ص 261 ؛ مطلع سعدين و مجمع بحرين ، ج 2 ( 1 ) ، ص 589 ؛ جامع مفيدى ، ج 1 ، ص 189 ؛ ج 3 ( 1 ) ، صص 300 - 301 . ( 4 ) . مقامات جامى ، ص 106 . ( 5 ) . تاريخ جديد يزد ، ص 259 ؛ جامع مفيدى ، ج 3 ( 1 ) ، صص 301 - 303 .