شرف الدين على يزدى
46
ظفرنامه ( فارسى )
ذكر طبقهء مغول شعبهء مغول نه نفر بودند : اوّل ايشان مغول خان و آخر ايل خان . و تقوز 24 را از آن عدد گرفتهاند و اين موافق تحقيق است چه غايت كثرت در هر مرتبهاى از مراتب عدد نه بيش نيست . پادشاهى مغول خان چون مغول خان در حصهء ممالك خويش به استقلال شد و به تمكن اقامت نمود ، در وضع سلطنت به نوعى شروع نمود كه موجب اعتقاد و رضاى رعايا بود و چون از اين عالم فانى رحلت كرد او را چهار پسر بود : قرا خان و آذر خان و كر خان و آز خان . پادشاهى قرا خان قرا خان كه بزرگترين فرزندان مغول خان بود بهجاى پدر نشست و به ايالت مشغول گشت و در قراقرم در حدود دو كوه - كه آن را ارتاق و كرتاق گويند - ييلاق و قشلاق داشت . نظم به نزديك قرّاقرم با گروه * فرود آمدن اندر ميان دو كوه كه ارتاق و كرتاقشان بود نام * به ييلاق و قشلاق كرد آن مقام و مغول ، در عهد قرا خان ، در كفر و شرك چنان محكم بودند كه مثلا اگر فرزندى در كفر ثابت و راسخ نبودى ، پدر او را قهر كردى ، به مرتبهاى كه به مقام قتل رسانيدى و مهر و شفقت پدر فرزندى را اعتبار نبود و قرا خان را در اثناى حكومت و جهاندارى از خاتون بزرگ پسرى آمد به غايت خوبروى و پسنديدهوجه . و سه شبانهروز شير مادر نگرفت و هر شب آن خاتون طفل خود را در خواب ديدى كه گفتى اى مادر تا تو مسلمان نشوى و خدا را نپرستى من شير تو نگيرم و خاتون از اين