منهاج سراج

333

طبقات ناصرى ( تاريخ كامل ايران واسلام ) ( فارسى )

الثامن الملك قطب الدين [ ( 1 ) ] حسن عباس ملك قطب الدين حسن جد سلاطين بزرگ غور بود ، امير عادل نيكو عهد و خوبروى و آثار عدل و مرحمت و احسان و شفقت او بر اهل بلاد غور ظاهر بود و جماعتى كه تمرد نمودند بقمع و قهر ايشان مشغول گشت [ ( 2 ) ] ، و تعريك مفسدان از لوازم شمرد [ ( 3 ) ] ، و در بلاد غور چون اصل ايشان از قبايل عرب بود ، و پرورش و نشو و نما در كوه پايها يافته ( بودند ، استبداد و غلظت ) استيلاء و عظمت و تمرد و گردن كشى در طبيعت و مزاج تمامت قبايل غوريان مركب بود ، و مدام ميان هر دو قبيله خصومت و قتال بودى [ ( 4 ) ] و هر سال طرفى از اطراف ممالك ( غور ) خلاف ظاهر كردندى ، و از اداى واجبات اموال قانون امتناع نمودندى و تا بدين عهد كه آخر دولت سلاطين بود حال آن طوايف هم بدين [ ( 5 ) ] جمله مشاهده مىافتاد ، وقتى از اوقات در عهد ملك قطب الدين كه جد سلاطين بود ، جماعتى از ساكنان تگاب [ ( 6 ) ] كه از ولايت و جيرستان بودند عصيان آوردند . ملك قطب الدين با حشم و امرا ( ى غور ) بپاى آن كوشك و حصار آن جماعت آمد ، و ايشان را بطاعت خواند ، انقياد ننمودند و بقتال مشغول شدند [ ( 7 ) ] ، ناگاه از قضاء آسمانى از طرف عصات تيرى از كمان تقدير ، بر چشم ملك قطب الدين آمد و هم از آن زخم چون بر مقتل بود ، برحمت حق پيوست ، و دران ساعت كه خدم و حشم آن ( زخم ) تير مشاهده كردند ، جانسپارى و جلادت نمودند ، و آن ( كوشك و ) حصار بگرفتند ، و جملهء آن عصات را بقتل رسانيدند ، و آن موضع را خراب كردند

--> [ ( 1 ) ] مط : قطب الدين الحسن بن محمد بن عباس ، در ترجمه راورتى كذا . اما در نسخه پ نيز مانند متن است . در معجم الانساب زامباور ( 2 : 460 ) قطب الدين حسن بن محمد ( حدود 450 ه ) بن عباس بن شيث بن محمد سورى بن امير بنجى نهاران بن امير پولاد بن شنسب ( حدود 250 ه ) است . [ ( 2 ) ] مط : گشتى [ ( 3 ) ] مط : شمردى [ ( 4 ) ] مط : و مدام هر قبيله را با قبيله خصومت افتادى و قتال بودى . [ ( 5 ) ] مط : برين [ ( 6 ) ] در برخى از نسخ راورتى : لكاب وجيه و فرستان . كه صحيح آن تگاب و جيرستان است ، و تگاب در شمال شرق كابل واقع است و جيرستان اكنون بنام اجرستان در غرب غزنى است ، و اصطلاح تگاب تاكنون در كوهساران افغانى بمعنى دره پر آب موجود است ، مخصوصا در ولايت ميمنه و جوزجان قديم [ ( 7 ) ] مط : گشتند .