منهاج سراج
319
طبقات ناصرى ( تاريخ كامل ايران واسلام ) ( فارسى )
نويسندهء اين كتاب [ ( 1 ) ] ، در حرم محترم خداوند ملكهء جهان زبيدة العصر و الزمان جلال ( الدنيا و ) الدين سلطان الملكات فى العالمين ماه ملك بنت سلطان السعيد غياث ( الدنيا و ) الدين ابو الفتح محمد بن سام قسيم [ ( 2 ) ] أمير المؤمنين انار اللّه برهانه [ ( 3 ) ] ، در شهور سنه اثنى [ ( 4 ) ] و ستمائة ، در پيش تخت معظم او در نظر آورده است ، و آن ملكهء جهان اين ضعيف را در حجرهء [ ( 5 ) ] پادشاهى خود ، چون فرزندان در پرورش پادشاهانه داشتى ، و شب و روز باصغر [ ( 6 ) ] سن در حرم او بودى ، و در نظر مبارك [ ( 7 ) ] او تربيت يافتى و آن پادشاه [ زاده ] را مناقب بسيار است : اول آنچه در تتق بكارت ( از دار فنا بدار بقا ) نقل كرد . دوم حافظ كلام اللّه بود . سيوم آنچه اخبار شهادت تمامت در حفظ داشت . چهارم آنچه [ ( 8 ) ] در سالى يك بار قيام آوردى ، و تمام قرآن در دو ركعت نماز ختم كردى . و پنجم آنكه چون پدرش سلطان غياث الدين محمد سام برحمت حق پيوست ، مدت هفت سال روشنائى آفتاب روزى بر وى نتافت ، و درين مدت بر سر مصلا معتكف و منزوى بود ، رحمة اللّه عليها ( رحمة واسعة و ارزقنا شفاعتها ) . حاصل الامر ملك الكلام فخر الدين مباركشاه اين نسب [ ( 9 ) ] نامه را باسم سلطان علاء الدين حسين جهانسوز در قلم آورده است [ ( 10 ) ] و در ابتداء اين روايت از لفظ اين زبيدة الزمان و خديجة الاوان [ ( 11 ) ] ملكه جلالى طاب مرقدها شنيدم : كه چون بعضى ( از ) كتاب و تاريخ در نظم آمد ، مگر بسبب تغير مزاجى كه فخر الدين مباركشاه را ظاهر شد ، اين نظم را مهمل بگذاشت تا چون تخت مملكت بشكوه و فر همايون سلطان غياث الدين محمد سام زيب و جمال گرفت ، اين تاريخ بالقاب مبارك او مزين گشت و تمام شد ، و او چنين ميگويد [ ( 12 ) ] ، و اللّه اعلم بالحقيقة : كه ايشان را شنسبانيان خوانند ، به نسبت پدرى [ گويند ] كه بعد از نقل فرزندان ضحاك در بلاد غور بزرگ شد و شهم و قوى رسيد و نام گرفت و غالب ظن آنست : كه در عهد خلافت
--> [ ( 1 ) ] مط : سراج است ، آن كتاب را در حرم . . . [ ( 2 ) ] مط : قيم [ ( 3 ) ] مط : براهينهما [ ( 4 ) ] مط : اثنين [ ( 5 ) ] كذا در اصل و پ و مط . شايد حجر باشد [ ( 6 ) ] مط : در اصغر سن [ ( 7 ) ] اصل : و در نظر مبارك شاه او [ ( 8 ) ] مط : آنكه . [ ( 9 ) ] اصل : نسبت . مط : نسب [ ( 10 ) ] مط : جهانسوز بنظم كرده است . [ ( 11 ) ] مط : خديجه دوران [ ( 12 ) ] مط : راوى چنين روايت كند .