بت بود ، كه در دست او بود ، و بعضى گويند : آن بت او ساخته بود ، و آزر بتگر بود به زبان ايشان ، و او چهل و پنج ساله بود ، كه ابراهيم عليه السّلام بزاد . صاحب قصص نابى [ ( 1 ) ] ابو الحسن بن هيصم چنين روايت كند ، كه آزر مردى از كوشان بود ، از سواد كوفه ، و در ملك بابل ، كه بعد از طوفان تاج بر سر نهاد ، و جبارى كرد . در وقت مهتر ابراهيم عليه السّلام ، نمرود [ ( 2 ) ] بن كنعان بن كوس بن ارم بن سام بن نوح بود ، و بعضى گويند ، از اولاد حام بود ، واضح آنست كه اول پادشاه مشرق و مغرب او بود ، بعضى گويند : نمرود ملك بابل و عراق داشت ، از دست گشتاسپ بن لهراسپ ملك عجم بگرفت ، و نمرود دعوى ربوبيت ميكرد ، و چون وقت ولادت مهتر ابراهيم نزديك آمد ، منجمان و كاهنان نمرود را خبر كردند ، كه كودكى از مادر تولد خواهد شد ، كه ملك تو بر دست او برافتد ، نمرد فرمان داد ، تا جمله مردان از زنان پرهيز كنند ، چون حق تعالى ابراهيم را از صلب پدر به رحم مادر برد ، مادر ابراهيم را عليه السّلام اهليه [ ( 3 ) ] نام بود ، و حمل او را مخفى داشت ، و چون ابراهيم از مادر بزاد ، مادر به جهت او در زمين محلى سمجى [ ( 4 ) ] راست كرد ، و او را در آنجا پروردن گرفت تا بزرگ شد ، و اللّه اعلم بالحق اسماعيل النبى عليه السّلام بن ابراهيم الخليل صلوات اللّه عليه اسحاق النبى عليه السّلام بن ابراهيم الخليل صلوات اللّه عليه اين ده خصلت سنت ابراهيم خليل است عليه السّلام : آب در دهان كردن ، و مسواك كردن ، و آب در بينى كردن ، و موى لب باز كردن ، فرق سر شانه كردن ، موى زير بغل كندن ، موى عانه پاك كردن ، موى قفا تراشيدن ، استنجا پاك كردن . [ ( 5 ) ] الواجبات عشر خصال ، خمس في الرأس : المضمضه و الاستنشاق و السواك

--> [ ( 1 ) ] اصل : قصص فاريابى ( ر : 1 ) . [ ( 2 ) ] كذا - ولى صحيح آن مطابق بروايات مورخان در طبقهء ( 5 ) مبحث نمرود خوانده شود . [ ( 3 ) ] در تاريخ سيستان 43 نام مادر ابراهيم بنت ثمر است . [ ( 4 ) ] سمج چو تند ، زندان دزدان كه زير يا بالاى كوه سازند ( فرهنگ نوبهار ) ته خانه زير زمين ( لطايف ) . [ ( 5 ) ] خصلت دهم در اصل نسخه نيامده ، شايد كاتب آن را ننوشته باشد .