منهاج سراج
151
طبقات ناصرى ( تاريخ كامل ايران واسلام ) ( فارسى )
الطبقة الثالثة ملوك الطوائف الاشكانيه الاول اشك بن دارا ارفعو [ ( 1 ) ] گفتندى ، نسبت او چنين يافته شد : اشك بن اشعار بن شاپور بن بلاتن بن اشكان بن الجباء بن سياوخش بن كيكاوس [ ( 2 ) ] . و پسر داراء اكبر بود و ملوك عجم او را بزرگ داشتندى و خدمت كردندى ، و بر سر مثالها اول نام او نوشتندى ، و جمله ملوك طوايف كه اسكندر ايشان را در ممالك عجم نصب كرد از يك خاندان بودند ، همه اشك را خدمت كردندى ، اما او كسى را معزول نكردى اگر يكى ازين ملوك قصد ديگرى كردى ، ملوك او را منع كردندى . تا مدت چهار صد سال برين قرار بود . چون اردشير جامع خروج كرد ، آن قاعده منهدم شد . اما اشك در عهد خود بزرگ بود ، تا پادشاهى انطيخس [ ( 3 ) ] نام قصد او كرد ، ملوك طوايف اشك را يارى كردند ، و روميان را منهزم گردانيد و ديگر بار قسطنطين الملك قصد او كرد ، او را نيز قهر كرد ، و روميه را نيز خراب كرد و باز آمد و فوت شد . و مدت ملك او ده سال بود ، و اللّه اعلم . الثانى اشكان پسر اشك ، بعد از پدر در ملك بنشست ، و بعضى گفتهاند : كه ارفعو اين پسر بود ، مملكت را ضبط كرد ، و كارها بر جادهء نيكوئى كرد ، و سيرت پدر نگاه داشت و ملوك طوايف او را بزرگ داشتندى ، و مدت ملك او ده سال بود بعد از ان درگذشت .
--> [ ( 1 ) ] راورتى : ازفعوا . [ ( 2 ) ] كذا فى الاصل ، مجمل ص 32 : اشك بن دارا بن داراب . مسعودى ( مروج 1 : 146 ) : اسك بن اشغان بن انمر الجبار بن سياوس بن كيكاوس . طبرى ( 2 : 12 ) افقور شاه بن بلاش بن سابور بن اشكان بن اش الجبار بن سياوش بن كيقاوس . [ ( 3 ) ] اصل : النطيحش . ولى طورى كه مصحح فاضل مجمل ( ص 59 ) تصحيح كرده اينجا هم درست شد ، و ابن خلدون نيز چنين ضبط كرده .