همه را قهر كرد و تمامت ملك دنيا در تصرف او آمد ، و شهرها بنا كرد : چون قهندز و مرو در خراسان ، و آمل در طبرستان . و اول كسى كه پارسى نوشت او بود ، و نخست كس كه تاج بر سر نهاد او بود . و مدت ملك او بروايتى سى سال بود ، و بروايتى يك هزار و سى . و اللّه اعلم بحقايق الاحوال و الحمد على كل حال . الرابع جمشيد از فرزندان ايتكمد بن هوشنگ بود ، جمشيد بن حرمه بن نكهان [ ( 1 ) ] . بس خوب روى بود . بروايت مقدسى از تاريخ طبرى برادر طهمورث بود ، مملكت هفت اقليم بگرفت . و او ولى عهد مهتر ادريس بود عليه السّلام . جهان را آبادان كرد و اسباب پادشاهى و جنگ بيرون آورد ، جنانك [ ( 2 ) ] سراپرده و نوبت و طبل و علم و دمامه ، و از آهن سلاح كرد ، چنانچه شمشير و زره و جوشن و زين و لگام و ترتيب لشكرها وضع كرد ، و افريشم و قزينه [ ( 3 ) ] و كتان بكشيدند و برشتند و جامها بافتند . بفرمان او در بندها و قفل و كليد نهاد ، و كاسه و خوان تخريج كرد و خلق را چهار گروه كرد : يك فوج از جهت لشكر و جنگ . دوم از براى زراعت و سيم را از جهت خريد و فروخت و تجارت . و چهارم گروه را از براى علم و شريعت و محافظت دين را . و پيلان را مسخر كرد ، و گردون [ ( 4 ) ] از براى بار كشيدن بيرون آورد ، و در عهد او علم نجوم قوت گرفت و افسونها ظاهر شد و جن او را مسخر شدند ، و ديوان بفرمان او سيماب از كوهها بيرون آوردند و شيشه و گوهرها و خشت پخته و گچ و آهك و گرمابه در عهد او تخريج كردند و چون از ملك او چهار صد سال [ ( 5 ) ] بگذشت ، شيطان او را از راه ببرد و كافر شد ، و دعوى خدايى [ ( 6 ) ] كرد ، خاك در دهنش باد . چهار صد سال ديگر در كفر بود ، حق تعالى ملك او را زوال آورد . بيوراسپ كافر ساحر ظاهر شد از زمين مشرق ، او را قهر كرد ، از پيش او بگريخت .

--> [ ( 1 ) ] كذا . براى شرح ( ر : 10 ) [ ( 2 ) ] كذا ، كه املاى قديم است . [ ( 3 ) ] اصل : قرينه . پ : قرينه طبرى گويد : يغزل الابريسم و القز و الكتان . قز معرب كثر ابريشم كم بهاست ( غياث ) بلعمى در ترجمه طبرى درين موقع قزينه آورده كه صحيح به نظر مىآيد . [ ( 4 ) ] گردون : آله حمل و نقل كه داراى چرخ و عراده باشد . [ ( 5 ) ] راورتى : 700 سال . [ ( 6 ) ] اصل : خداى .