و مدت ولايت او ده سال و يك ماه و نوزده روز بود ، و گفته‌اند كه يازده سال بود . و اللّه اعلم . الهادى ابو محمد موسى بن المهدى مادر او و مادر هارون يكى [ ( 1 ) ] بود ، ولادت او بكوفه بود ، بيعت او در سنه تسع و ستين و مائه بود ، و در حال فوت پدر ، او به جرجان بود ، و بيعت او برادرش هارون بستد در بغداد ، و چون از جرجان به بغداد آمد ، خواست تا هارون را از ولايت عهد خلع كند ، و پسر خود را ولى عهد گرداند ، هارون چون ولايت عهد [ ( 2 ) ] بعد از هادى از پدر داشت ، تن در خلع نداد ، و هادى پرخرد و بزرگ منش و بلند همت بود و در يك شب عيسى بن داب [ ( 3 ) ] را سى هزار دينار نيشاپورى عطا داد ، ولادت هادى در سنه خمس و عشرين و مائه بود ، و مدت عمر او چهل و پنج سال بود [ ( 4 ) ] و فوت او در عراق بود ، شب جمعه هفدهم ماه ربيع الاول سنه سبعين و مائه ، و مدت خلافت او يك سال و چهار ماه ، و بروايتى سه ماه بود . و اللّه الباقى و الدائم و هو على كلّ شيء قدير . الرشيد ابو جعفر هرون بن المهدى بيعت او در ربيع الاول سنه سبعين و مائه بود ، و اهل تواريخ گويند : كه هرگز شبى مثل آن شب نبود ، بسبب آنكه درين شب يك خليفه فوت شد و يك خليفه را ولادت بود . و آنچنان بود كه فوت هادى و بيعت هارون و ولادت مامون در آن شب اتفاق افتاده بود . و ولادت هارون در سنه ثمان و اربعين و مائه بود [ ( 5 ) ] چون هارون بخلافت رسيد وزارت به يحيى خالد برمكى داد ، و خراسان را به جعفر بن محمد بن اشعث داد ، و جمله فرزندان ابو طالب را امان داد ، و خراسان را به جعفر بن محمد بن اشعث داد ، و جمله فرزندان ابو طالب را امان داد ، و به جهت بنى هاشم خمس اموال مقرر گردانيد و قضاء ممالك به ابى يوسف القاضى داد ، و قضاى رى و مغرب به محمد حسن شيبانى داد ، و برامكه در عهد او بغايت اعلى درجات مناصب برسيدند و بر افتادند ، و سبب

--> [ ( 1 ) ] اصل : مكى و ظاهرا غلط است ، زيرا مادر هادى و هارون : خيزران بنت عطاء ام ولد حرشيه بود ( مسعودى ) . [ ( 2 ) ] اصل وپ : ولايت عبد اللّه كه سهو كاتبمان خواهد بود . [ ( 3 ) ] اصل : راب . پ : رات الكامل و مسعودى : داب . [ ( 4 ) ] الكامل ( 6 - 41 ) : و كان عمره ستا و عشرين سنا و قيل ثلاثا و عشرين سنه . [ ( 5 ) ] الكامل : مولد هرون خمس و اربعين و مائه يا تسع و اربعين و مائه ولى چون جلوس وى در 170 هاست و در وقت جلوس 22 سال بود ( الكامل 6 - 43 ) بايد ولادتش هما : 148 ه باشد .