محمد حسن خان اعتماد السلطنه

76

صدر التواريخ يا تاريخ صدور قاجار ( فارسى )

ميرزا شفيع صدر اعظم بود ، حاجى محمد حسينخان كما فى السابق بيگلربيگى اصفهان بود و بموجب امر و فرمان همايون به او اشارت شد كه در ميان عمارت چهل ستون بهشت آئين ، حرم‌سرائى شاهانه برآورد . سنهء هزار و دويست و شانزده حسينقلى خان ثانى برادر كهتر اعليحضرت خاقانى كه در حكومت كاشان برقرار بودند ثانيا باز به تسويلات بعضى به خيال عصيان افتاده در شب سه‌شنبه شانزدهم ربيع الاول به نطنز خراميدند و شاهزاده محمد تقى ميرزا را همراه بردند و فرمانى مجعول مشتمل بر عزل حاجى محمد حسينخان بيگلربيگى اصفهان و نصب شاهزاده ساخته به اصفهان ارسال داشتند و به طرف اصفهان حركت كردند ، حاجى محمد حسينخان كه بساختن تخت مرصع مسمى بطاووس فرمايش حضرت خاقان مشغول بودند از اين خبر ترسيده فرارا روى به نائين يزد نهاد و حسينقلى خان در عمارت سعادت آباد در نهايت اجلال جلوس فرمود و حاجى جعفر برادر باقر خان خراسكانى حاكم سابق را به حكومت اصفهان برقرار نمود . چون اين اخبار به سمع مبارك شاهانه رسيد ، از طهران به طرف اصفهان حركت نمودند و به نطنز رسيدند حاجى محمد حسينخان هم كه به نائين و يزد گريخته بود ملتجى به مشايخ آنجا شده و از آنجا به چاپارى طرف طهران آمده در نطنز به شرف عتبه‌بوسى آستان اعليحضرت فتحعلى شاه رسيد و مورد الطاف گرديد و در خدمت آن شاه گردون‌جاه به طرف اصفهان آمدند و حسينقلى خان فرار كرده ، در لرستان و كرمانشاهان رفت . به حكم شاهانه سرداران مأمور شدند كه عرصه را بر حسينقلى خان تنگ كنند ، آخر الامر او را گرفته و در طهران به حضور شاهانه آوردند و بقيهء داستان او در تواريخ ضبط است كه كار او به كجا انجاميد . سنهء هزار و دويست و بيست و يك رأى بيضاضياى همايونى تعلق گرفت كه در دولت از وزرا اركان اربعه قرار دهد ، لهذا منصب بزرگ صدارت با ميرزا شفيع صدر اعظم بود و او وزير اول شد كه عزل‌ونصب حكام و كليه سئوال و جوابها با او بود .