محمد حسن خان اعتماد السلطنه
74
صدر التواريخ يا تاريخ صدور قاجار ( فارسى )
شاه شهيد واقع مىشود و او را به كارهاى بزرگ مداخله مىدهند و صاحب ثروت مى - شود و پل خواجو را در نهايت خوبى مرمت مىكند . سنهء هزار و دويست و دوازده ، زمانى كه خاقان مغفور فتحعلى شاه طاب ثراه در شيراز والى بوده و ولايت عهد داشتند چون خبر شهادت شاه شهيد آقا محمد خان را شنيدند ، از شيراز به طرف دار الخلافه طهران كه كرسى بلاد ايران بود حركت فرمودند ، و حاجى محمد حسين خان در آن هنگام بيگلربيگى اصفهان بود در ورود خاقان مغفور به اصفهان در دروازه را گشوده و سيورسات و آذوقه به جهة ورود همايونى تهيه كرده اظهار خدمتگذارى نمود . و در آن زمانها بيگلربيگيان و كلانتران بلاد با بودن حاكم جداگانه در ولايات باز اختيار كلى با آنها بوده كه اختيار كليد درب دروازه و شورش رجاله و الواط و اوباش هر شهرى به اختيار بيگلربيگيان بوده است ، در اين موارد همين كه بيگلربيگى اشرار را ساكت كند و خود سر اطاعت پيش آرد و اظهار خدمتگذارى به وليعهد نمايد ، كار سلطنت زودتر پيشرفت مىكند و حاجى محمد حسين خان اصفهانى در ورود خاقان مغفور كه وليعهد بودند ، اظهار خدمتى نمايان كرد و مورد تفقدات ملوكانه گرديد . چون خاقان مغفور فتحعلى شاه از اصفهان به طرف طهران كه پايتخت بود حركت فرمودند به جهة اصلاح پارهء امور ، حاجى محمد حسين خان و پارهء از اعيان اصفهان را همراه آوردند كه دستور نامهء جديدى به آنها داده شود و رمضانعلى خان برادر حاجى محمد حسين خان به نيابت برادر خود در اصفهان بيگلربيگى و بزرگترى داشت ، درين اثنا محمد خان پسر زكى خان زندى از بصره به طرف شيراز آمده و از آنجا به تسخير اصفهان روانه گشت ، حاجى محمد حسين خان اصفهانى بيگلربيگى اصفهان در اين اوان به درگاه خسرو ايران بود ، برادر او رمضان خان كه اصفهان بود با جماعتى ساخته و آمادهء قتال محمد خان زندى شده آخر اسير و دستگير محمد خان آمد و محمد خان حكومت اصفهان را به ميرزا عبد الوهاب مستوفى داد و آخر الامر بنا به شرحى كه در تواريخ ضبط است ، محمد خان هم در دورهء سلطان