محمد حسن خان اعتماد السلطنه
63
صدر التواريخ يا تاريخ صدور قاجار ( فارسى )
خواهند ساخت و به اين وسيله ناپلئون از ايران به طرف هندوستان لشكر خواهد فرستاد و دست انگليس را از آنجا كوتاه ساخت ، صلاح وقت خود را در آن ديد كه فيما بين روسيه و ايران صلحى بيندازد و خود را از قدرت نفوذ ناپلئون آسوده سازد ، لهذا سرگوراوزلى سفير انگليس مجلسها ساخت و ميرزا شفيع صدر اعظم را با خود همقول و توأم كرده قرار دادند كه با روسيه اتحاد نموده و معاهدهء در ميان آرند ، در اين معاهده نواب نايب السلطنه عباس ميرزا ، رضامندى نداشت و مىخواست كه كار ايران و روس به منازعه كشد و درين موقع به يك بار با روسيه منازعه كند و تلافى تجريات سال گذشتهء او را بنمايد ، آخر ميرزا محمد شفيع صدر اعظم ، مصالحه را بر منازعه ترجيح داده و مرجحات آن را توضيح نمود . آخر الامر قرار بر مصالحه دادند و ميرزا ابو الحسن خان شيرازى وزير خارجه ايران را به گلستان قراباغ فرستادند ، و در آنجا به اتفاق سفير انگليس با ردشچوف سردار روسيه عهدنامهء فيما بين دولت ايران و روسيه بستند و آن عهدنامه به گلستان موسوم شد ، انعقاد اين عهدنامه و وقوع آن دليل بر اقتدار ميرزا شفيع صدر اعظم و دانائى اوست كه مثل نايب السلطنه كسى كه ميل بر منازعه داشته راضى به اين امر شده و دلايل صدر را در پشت نينداخته است و بستن آن عهدنامه صلاح حال مابوده است و بعد از اين عهدنامه ، عهدنامهء ديگرى به تركمانچاى بسته شده است . سنهء هزار و دويست و بيست و نه ، عهدنامهء را كه در هزار و دويست و بيست و شش سفير انگلستان ، سرگوراوزلى با دولت ايران بسته بود و به لندن برده بود كه به امضا برساند ، در اين سنه آن عهدنامه را هنرى الس « 1 » به ايران آورد ، فصلى از آن عهد -
--> ( 1 ) - هانرى اليس ، مستر هانرى اليس يكى از سياسيون انگليسى بود كه در 14 اوت 1814 بعنوان وزير مختار جديد انگلستان از راه روسيه وارد سرحد ايران شد . در ابتداى ورود چون آب و هواى ايران به مزاج او سازگار نبود بيمار گرديد و مجبور شد چندى در سرحد متوقف شود تا بهبودى حاصل كند همين كه حال وى خوب شد به طرف تبريز حركت كردند ولى عدهء بيماران در ميان همراهان وزير مختار رو به ازدياد گذاشت و از سى نفر سوار هندى اسكورت وى دو نفر فقط سلامت وارد تبريز شد و باقى همه ناخوش شده بودند و در تبريز يكى از همراهان وى -