محمد حسن خان اعتماد السلطنه
21
صدر التواريخ يا تاريخ صدور قاجار ( فارسى )
در سنهء هزار و دويست و شش ، شاه شهيد آقا محمد خان از طهران به اصفهان كوچ داده و از آنجا به چمن گندمان شتافته ، راه شيراز پيش گرفت و در هيجدهم شهر شوال هزار و دويست و شش ، كوكبهء شهريارى يك فرسنگى شيراز رسيده حاجى ابراهيم خان كلانتر فارس و بزرگان و اعيان و مشايخ شيراز تا مسجد بردى به استقبال آمدند ، بعد از ورود موكب مسعود به شهر شيراز حاجى ابراهيم خان را بيگلربيكى فارس فرمود . در سنهء يك هزار و دويست و هفت هجرى ، شاه شهيد آقا محمد خان از راه اصفهان به چمن آسپاس آمد حاجى ابراهيم خان شيرازى را با بزرگان فارس طلب داشته در چمن آسپاس حاضر شدند ، در سنهء يكهزار و دويست و هشت آقا محمد خان عزيمت كرمان نمود كه دفع لطفعلى خان زند نمايد ، از آنجا به شيراز آمد ، در سنهء يكهزار و - دويست و نه هجرى به تصريح ناسخ التواريخ و روضة الصفا آقا محمد خان فرمانگذارى مملكت فارس را به نواب فتحعلى خان ( خاقان مغفور فتحعلى شاه ) مفوض نمود . و او را ملقب به جهانبانى فرمود و حاجى ابراهيم شيرازى پسر حاجى هاشم به وزارت و وكالت خاصهء سلطانى اختصاص يافت و بر رسم سلاطين صفويه ملقب به اعتماد الدوله گرديد ، و او با موكب همايونى به طرف طهران آمد . وقايع اين سال در ناسخ التواريخ نگاشته شده است . چون آقا محمد خان قصد يورش آذربايجان كرد ، مناصب شايسته به خدمتگذاران با استعداد داد ، از جمله حاجى ابراهيم خان پسر حاجى هاشم شيرازى بود كه او را در ركاب مستطاب از شيراز به طهران آورده بود به منصب اعلاى وزارت خاصه خود منصوب و ملقب به اعتماد الدوله فرموده است . در همين سال يكهزار و - دويست و نه هجرى از كنار قلعهء پناهآباد آقا محمد خان ، عنان اسب به عزم گرفتن تفليس بگردانيد و در منزل قراچاى بنه و آغروق را گذاشته حاجى ابراهيم خان اعتماد الدوله را امر به توقف فرمود . در سنهء يكهزار و دويست و ده كه آقا محمد خان بر تخت سلطنت جلوس كرد ، از بهر نظم ممالك مصمم شدند روز هفتم ذيقعدهء اين سال با لشكرى افزون با وزراى كارآگاه مثل حاجى ابراهيم خان اعتماد الدوله و ميرزا شفيع كه بعد به صدارت رسيد و شرح حالش ذكر مىشود و ميرزا اسد اللّه خان پدر ميرزآقا خان صدر اعظم آتيه از