ملا محمد مومن كرمانى

82

صحيفة الارشاد ( تاريخ افشار كرمان - پايان كار صفويه ) ( فارسى )

رسانيده . . . » صحيفة الارشاد ، دقيقا حوادث مرگ سپهسالار را نوشته است . بعد از واقعه قتل سپهسالار معلوم است كه سپاه ايران و سرداران آن به چه احوالى افتاده‌اند ، اغلب كشته شدند ، اميرويس : « . . . ساير مظلومين و محبوسين را نيز از هريك ذخيره عنادى داشت به زجر و شآمت تمام او را به شهادت فايز ساخته ، چند نفر را آن ظالم كينه‌خواه به پوست كندن امر ، و اكثرى را به تيغ بىدريغ به قتل رسانيد - و كسانى را كه به آنها ذخيره عنادى نمىداشتند ، بلكه مراعات ديده بود - فراخور حال مراعات ، و اسب و اسلحه و اسباب آنها را تمام گرفته ، به هر نفرى پنج من گندم ، و دو هزار دينار نقد - به جهت اخراجات مىداده و مرخص مىنموده - كه به جانب اوطان خود عزيمت نمايند . چند نفرى در هنگام به قتل رسيدن بندگان سپهسالار ، نيم جانى از مهلكه بيرون برده . . . خود را به خدمت بندگان خان والاشان منصور خان ، و عاليجاهان جعفر خان سيستانى و على قلى خان برادرزاده خان مرحمت‌شان رسانيدند . . . » « 1 » فتيله تفنگ صحيفة الارشاد از اوضاع اجتماعى شهر كرمان نيز غافل نيست . كتاب ، قريب 90 ورق بزرگ رحلى است . قرار بوده بر يك مقدمه و پنج مقاله تنظيم شود ، متأسفانه ، شايد به دليل حملات افاغنه و آشفتگى اوضاع و گرفتارىهايى كه بعدا زمان نادر و كريم خان در كرمان پديد آمده - كتاب ناقص مانده است . علاوه بر آن كتاب چند جا افتادگى دارد كه ظاهرا صفحاتى از آن محو شده است . يكى دو تابلو نقاشى متوسط هم از جنگ‌ها در آن نقاشى شده ، بسيارى از مسائل اجتماعى ، در آن منعكس است - مثلا كيفيت

--> ( 1 ) - ورق 55 .