اقبال يغمايى ( گردآورنده )

71

شهيد راه آزادى سيد جمال واعظ اصفهانى ( فارسى )

رئيس حسابدارى ماليه بروجرد كه مردى دانا و دانشپرور و متدين و درويش بود به همايون سياح ياريها كرد . در سال 1315 شمسى - 2495 - به منظور زيبايى و آبادانى شهرها ، شهر - دارىها موظف شدند گورستانهاى قديمى و متروك را به باغ و پارك تبديل كنند . شهردار و فرماندار وقت بروجرد گورستان جماليه را تسطيح و باغ كرد و شايد به تعمد مزار سيد جمال الدين خطيب و گور محسن و تقى دو افسر شهيد را كه در راه پيراستن وطن از وجود ياغيان شربت شهادت نوشيده بودند زير خاك كرد . دو سال بعد حسين شجره كه از اعضاى عالىمقام وزارت دارايى بود و بزرگ‌مردى دانشمند است وارد بروجرد شد و به مساعدت گروهى از فرهنگيان قبر سيد و افسران شهيد را از زير خاك بيرون آورد و بر مزار خطيب جليل سنگ بزرگى كه اين عبارات بر آن نقش بود نصب كرد : هرگز نميرد آنكه دلش زنده شد به عشق به هنگام جنبش آزادى ايران تنى چند از جوانمردان ايران براى بيدارى مردم جان‌بركف نهاده و فداكارى كردند ؛ يكى از آن رادمردان حق‌جو و حقگو سيد جمال الدين خطيب مشهور اصفهانى است كه حق را گفت و در بروجرد به سال هزار و سيصد و بيست و شش هجرى قمرى در ماه شوال المكرم شربت شهادت نوشيد ، و چون آثار قبر او رو به انهدام گذاشته بود به سال هزار و سيصد و هفده خورشيدى به شيوهء نوينى تعمير گرديد . مرداد 1317 . در سال 1319 شمسى - 2499 - شهردارى براى استقرار ادارات خود ساختمانى زيبا در باغ جديد ( گورستان سابق جماليه ) بنا نهاد و شهربانى نيز عمارتى در آن برآورد . به تدريج براى زيبايى بيشتر ، باغ و اين دو ساختمان ، به صورتى بديع آراسته گشت ؛ دور مزار سيد و دو افسر ، خيابان احداث ، و بر كنارهء آنها درختان صنوبر و اقاقيا و زبان گنجشك و شمشاد غرس گرديد ، و در جاهاى مناسب گلكارى شد . قبرها تا عمارت شهردارى فقط شانزده متر فاصله دارد و بيشتر اين فاصله گلكارى است .