اقبال يغمايى ( گردآورنده )

35

شهيد راه آزادى سيد جمال واعظ اصفهانى ( فارسى )

موافقت ، و عين الدوله را عزل كرد . ( نهم جمادى الثانى 1324 ) ميرزا نصر الله خان مشير الدوله نايينى را جاى او نشاند و روز يكشنبه سيزدهم مرداد 1285 برابر چهاردهم جمادى الثانى 1324 مطابق پنجم اوت 1906 فرمان مشروطيت را امضا كرد . علمايى كه به قم مهاجرت فرموده بودند روز چهارشنبه 24 جمادى الثانى 1324 برابر 23 اسفند 1285 به تهران بازگشتند . پادشاهى محمد على شاه و دشمنىهاى او با مشروطه خواهان مظفر الدين شاه پس از قبول مشروطيت و امضا كردن فرمان آن دير نزيست و سلطنت به پسرش محمد على شاه 17 انتقال يافت . او در آغاز پادشاهيش با مجلسيان و آزاديخواهان موافق و همراه بود ، و مردمان آزاده وى را پشتيبان مجلس و نگهبان مشروطيت مىپنداشتند به همين سبب خطبهء جلوسش را سيد جمال واعظ خواند . او پس از مدتى بر اثر بدآموزيهاى بيگانگان و درباريان زشتكارش ، دشمن سرسخت و آشتىناپذير آزاديخواهان شد . در آغاز مخالفتش با مشروطيت چون از نفوذ سيد جليل آزاده آگاه بود در انديشه افتاد كه به زر يا زور وى را با خود همداستان و موافق كند . بدين اميد يكى از درباريان را با كالسكهء سلطنتى به خانهء او فرستاد تا به نياوران برود و با وى ملاقات كند . اتفاق را سيد در آن ساعت با چند تن از آزاديخواهان بنام ، از جمله سيد محمد رضاى مساوات و ميرزا جهانگير خان 18 صور اسرافيل به گفتگو نشسته بود . آنان وى را از رفتن به نياوران برحذر داشتند از آنكه مىترسيدند محمد على شاه او را به بهانه‌اى نابود كند . اما سيد به اميد اينكه شاه را به نيروى بيان از دشمنى با مشروطيت و مشروطه‌خواهان برحذر دارد و به حمايت مجلس وادارد ، با پسرش محمد على به نياوران رفت . محمد على شاه وى را به گرمى پذيرفت و پس از دلجويى در حالى كه يك ورق بزرگ كاغذ لوله‌كرده در دستش بود ، - و آن قبالهء دهى بود كه مىخواست به او ببخشد - به وى گفت : « تو