قلبى به من عنايت فرما كه جز از حضرتت نترسم و از ملامت بعضى جهال انديشه ننمايم . آنچه مىخواهم عرض كنم كه ما ايرانيان مثل ساير ملل عالم تا پارسال گرفتار دو دسته ظالم بوديم كه اين دو دسته ظالم از هيچ‌گونه ظلم و تعدى در حق ما بيچارگان مضايقه نمى كردند . در واقع مثل ما مثل آن حبه گندمى كه در ميان دو سنگ آسيا مبتلا به فشار سخت باشد و اين دو دسته مستبدين حكام و وزراى جور بودند ، اينها را امسال از توجه امام زمان عليه السلام و اتفاق و اتحاد خودتان ، و كوششهاى بعضى از غيوران وطن ، مخصوصا سلسلهء جليلهء طلاب علوم دينيه سلمهم اللّه تعالى ، و همراهى بعضى از علماى اعلام خصوصا سيدين السندين حجتين آقاى آقا سيد عبد اللّه بهبهانى و آقا ميرزا سيد محمد طباطبائى مدظلهما قدرى به جاى خودشان نشانيديد ، يعنى از پادشاه رؤف خودتان استدعاى مجلس شوراى ملى نموديد و آن سلطان هم نظر به پاكى فطرت خودش مضايقه نفرمود ، و سلطنت ايران شد دولت و سلطنت مشروطه . به اين معنى كه حقوق و حدود هركسى معين باشد و احدى نتواند از حدود خود تجاوز كند و حاكم بر همه همان كلمه قرآن و قانون باشد . به اين معنى كه تا چندى قبل ممكن نبود مرد فقير ضعيف بيچاره‌اى با يك نفر حاكم مستقل يا يك نفر متشخص مقابل شود ، و اصلا تصور اين مطلب را نمىكرديم . حالا نموديم و با چشم خودمان ديديم كه آصف الدوله فرمانفرماى مملكت خراسان و سيستان و سالار مفخم حاكم قوچان با دو نفر مرد زارع فقير قوچانى برابر و وزير عدليه اصلا فرقى ما بين آنها نمىگذارد . بعبارة اخرى بعد از هزار سال حالا مىبينيم احكام قرآن دارد كم‌كم جارى مىشود . بجز در قرآن مىخوانديم يا داوُدُ إِنَّا جَعَلْناكَ خَلِيفَةً فِي الْأَرْضِ فَاحْكُمْ بَيْنَ النَّاسِ بِالْحَقِّ « 1 » و در كتب فقهيه مىخوانديم : و تجب التسوية بين المتخاصمين يعنى بر حاكم شرع و قاضى واجب است كه ميانه مدعى و مدعى عليه بطريق تسويه و مساوات رفتار كند . ديگر اصلا در خارج چنين چيزى را مشاهده نمىكرديم . از جمله معجزات امير المؤمنين عليه السلام يكى هم مىگفتيم اينست كه با مرد يهودى بر سر مرافعه يك زره رفت به مرافعه . ديگر ابدا فكر نمىكرديم كه اين حكم قرآن است . اين قانون اسلام است اين حقيقت مسلمانى است ، اين باعث قوام و استحكام بنيان شرع و شريعت است . اين مطلب كه تسويهء بين متخاصمين است كه همان معنى عدل و مساوات است باعث قيام آسمانها و زمين است . بالعدل قامت السموات و الارض اين از جمله حقوق است كه اين حكام ظالم مستبد غصب كرده‌اند ، و به حكم قرآن با ما رفتار نمىكنند . هيچ ملتفت اين همه مطالب نمىشديم . حالا از بركت اتحاد و اتفاق و زير سايه مجلس مقدس شوراى ملى شيد اللّه اركانه مىبينيم كه حاكم و محكوم برابر هم نشسته و بدون خوف و ترس ، فقير اقامهء حجت خود را مىنمايد ؛ و وزير عدليه در كمال درستى از روى قانون حكم مىكند . هذا الذى كانت الايام تنتظر * فاليوف للّه اقوام بما نذروا المنة للّه كه نمرديم و بديديم * ديدار مساوات و بمطلب برسيديم

--> ( 1 ) - آيه 26 از سورهء ص سورة 38