اقبال يغمايى ( گردآورنده )

136

شهيد راه آزادى سيد جمال واعظ اصفهانى ( فارسى )

كه نگاهدارى كند از تمام قوى و مواظبت نمايد كه هرقوه با كمال سكون و آرامى و اطمينان شغل خود را انجام دهد و تا يك مأموريت را انجام نداده است شروع به كار ديگر نكند . اگرچه عقيدهء حكماى جديد و اطباى اين عصر اين است كه كليهء حيوانات و نباتات ساخته شده‌اند از اجسام صغيرهء ذره‌بينى موسوم به سلول ، و اين سلولها ، هم حركت مىكنند و هم تغذيه مىكنند ؛ و همچنين در باب هضم اغذيه ، قائل بر اين هستند كه غذا وقتى كه در دهن خوب خاييده شد به واسطهء غده‌هايى كه در دهن هست مايعاتى ترشح مىشود كه آن مايعات موادى در آنها هست براى اينكه اين غذا را نرم و قابل هضم مىكند ، و به واسطهء فشار هوا و قوهء جراثقالى كه ما بين حلق و معده است ، عمل بلع واقع مىشود . در معده هم سلولهاى معدى ترشح عصير معدى مىكنند و اغذيه را نرم و مرطوب مىكنند و اغذيه يا مواد بياض البيض هستند يا مواد دسمه ، يا مواد قندى ، يا مواد نشاسته مىباشند ، مواد نشاسته در معده مبدل مىشود به يك قسم قندى . اثر اين عصير معدى در مواد دسمه اين است كه آنها را متخلخل و منفرج مىكند و دسومت را به حالت اول درآورد ، ولى ما فعلا در اين مقام نيستيم و از اين مقوله بحث نمىكنيم . حالا اين مطلب را كه خوب ملتفت شديد عرض مىكنم : همين قسم شارع مقدس از براى حفظ دين و دنياى ما قانونى بيان فرموده است و دستور العمل داده است كه اگر ما به آن دستور العمل رفتار كنيم هم دنياى ما معمور مىشود ، هم آخرت ما ، هم اوضاع دنياى ما منظم مىشود هم اوضاع آخرت ما . قال اللّه تعالى : ما فَرَّطْنا فِي الْكِتابِ مِنْ شَيْءٍ « 1 » « وَ لا رَطْبٍ وَ لا يابِسٍ إِلَّا فِي كِتابٍ مُبِينٍ » . « 2 » وَ كُلَّ شَيْءٍ أَحْصَيْناهُ فِي إِمامٍ مُبِينٍ « 3 » ، و خود آن حضرت فرمود كه دين من تا روز قيامت هست ، و هرگز شريعت من منسوخ نمىشود . حلال محمد حلال الى يوم القيمه و حرام محمد حرام الى يوم القيمه . حالا بايد يك قوه را مقرر بفرمايد كه آن قوه نسبت به ساير قوا در بدن شريعت به منزلهء قوهء ماسكه باشد كه حافظ ساير قوا يعنى احكام و تكاليف باشد ، به اين معنى كه اين قوه مثل يك نفر سلطان مقتدرى باشد كه هميشه مواظب افعال و حالات رعايا است كه مبادا آنها از جادهء صواب منحرف شوند ؛ و اسم آن قوه امر به معروف و نهى از منكر است كه پيغمبر اكرم صلى اللّه عليه و آله از جانب پروردگار خود واجب فرمود بر تمام افراد ملت ، و آحاد مسلمانان ، امر به معروف و نهى از منكر را كه در واقع اين دو قوهء ماسك و حافظ شريعت مطهره اسلامند . انتها همچنانكه نماز و روزه و ساير احكام بر تمام مسلمانان واجبند ، اما با شرايط مقرره ، همين قسم امر به معروف و نهى از منكر هم بر تمام افراد مسلمين واجب است اما با شرايط . من اگر خواسته باشم تمام آيات قرآن و اخبارى را كه در باب امر به معروف و نهى

--> ( 1 ) - آيهء 38 سورة الانعام ، سورهء 6 . ( 2 ) - آيهء 59 از سورة الانعام سورهء 6 . ( 3 ) - آيهء 12 سورهء 36 ، سورة يس .