از بس‌كه بدبخت بوده‌ايم بايد تازه روى منبر از اين مقولات حرف بزنيم و داد بزنيم كه ايها الناس ، حكم خدا بطور مساوات است و در مملكت امنيت لازم است . عرض كردم سيم از اصول اربعه آزادى است كه به عربى حريت مىگويند ؛ و در معنى اين كلمه خيلى بايد دقت كرد كه تمام طبقات مردم معنى و مقصود آزادى را بفهمند و راه غلط نروند . خيلى افسوس مىخورم كه همه‌شب پاى منبر يقين شماها هستيد و هرشب اين مطالب را مىشنويد و مىفهميد و مىدانيد اما دلم براى اشخاصى مىسوزد كه در اينجا حاضر نيستند و حال آنكه تمام مردم از هرطايفه و طبقه لازم است كه اين كلمات را بشنوند ، و معنى صحيح او را بفهمند كه از راه هدايت دور نشوند و به وادى ضلالت و گمراهى نيفتند ، و تصور نكنند معنى حريت و آزادى همان‌طورى كه خائنين و مغرضين بيان مىكنند اين است كه در مملكت هركس هر كارى دلش مىخواهد بكند ، هرمردى مىتواند دست زنش را بگيرد ، در بازار و خيابان گردش كند . يكى از مواردى كه مغرضين مىتوانند اغراض شخصى خود را به كار برند و خلط مبحث نمايند و امر را مشتبه كنند در معنى آزادى است . مخصوصا وقتى كه چند نفر پيره‌زن پيدا مىكنند وقت را غنيمت شمرده و مىگويند اشخاصى كه مىخواهند در مملكت آزادى باشد غرضشان اين است كه مردم علانيه شراب بخورند يا آنكه در معابر قمار كنند و دست زن خود را بگيرند در كوچه‌ها عبور نمايند . پس بر شما لازم است كه معنى اين كلمه را به طورى كه من روسياه ادا مىكنم براى سايرين بيان كنيد . اولا بايد بدانيد آزادى كه عربيش حريت است بدون مساوات ، ظلم محض و مطلق - العنانى و تجاوز بعضى از افراد ملت است به حقوق ديگران ، به اين معنى اگر در يك مملكتى بعضى از اعيان و رؤسا آزاد باشند و ديگران كه فقرا و ضعفا هستند بيچارگان همه بنده آنها باشند ، و مجبور باشند در اطاعت و قبول ظلم اعيان . معلوم است اين آزادى عين ظلم و جور مبغوض خدا و رسول و مردود تمام شرايع و اديان است . بلكه انبياء يك جهت عمدهء از بعثتشان همين بود كه مظلومين را از دست ظالم نجات بدهند ، مثل حضرت موسى عليه السلام كه مأمور بود از طرف پروردگار ، بنى اسرائيل را از دست فرعون و فرعونيان خلاص كند . پس معلوم شد كه آزادى بايد با مساوات باشد ، يعنى جان و مال و عرض و ناموس و زبان تمام مسلمانان با مساوات به حكم قرآن آزاد است به اين معنى كه احدى نمىتواند بدون حكم خداوند بر جان يا مال يا ناموس احدى ضرر و زيانى برساند . امير المؤمنين عليه السلام در وصيتش به حسين عليهما السلام مىفرمايد : و كونا للظالم خصما و للمظلوم عونا ، در صفات امير المؤمنين عليه السلام است : لا يطمع القوى فى باطله * و لا يياس الضعيف من عدله حالا مىرويم بر سر معنى آزادى به يك تقريرى كه همه بفهميم . حتى اين زنها هم بفهمند ، همشيره‌ها ، اگر كسى از شما بپرسد آزادى يعنى چه ؟ جواب بدهيد يعنى تمام