ناصر الدين شاه قاجار
پيشگفتار 4
شهريار جاده ها ( سفرنامه ناصر الدين شاه به عتبات ) ( فارسى )
تشريفات فراوان آن روزگار . اين سفر در زمان خود ، بسيار مورد توجه و گفتگوى مردم بوده است . رفتن شاه به كربلا خود وجههاى ديگر به اين پادشاه مىداده است ، كه مردم دربارهء او گفتگوى بيشترى داشته باشند . در زيارت شاه از حرم مطهر حضرت امام حسين عليه السلام چنين شهرت يافته بود كه وقتى او به صحن مطهر وارد مىشود ، از روضهخوانى دعوت مىكنند كه براى پادشاه ذكر مصيبت كند و مجلس روضهاى بخواند . اين شخص براى اين كه به اصطلاح مجلس خود را گرم كند با توجه به نام ناصر و جملهء معروف حضرت ابا عبد الله در زمان شهادت ، اشاره به ضريح مقدس مىنمايد و حضرت حسين بن على را مخاطب قرار داده و مىگويد : اى حسين در روز عاشورا فرياد زدى : « هل من ناصر ينصرنى » ، اكنون « ناصر » براى يارى تو آمده ، اما افسوس كه دير رسيده است . و چنين شهرت يافته بود كه با شنيدن اين جملات ناصر الدين شاه از شدت گريه به حالت اغما افتاده و اطرافيان او را به حال مىآوردند . اما در سرتاسر اين سفرنامه سخن از چنين مجلسى نيست و اين نشان مىدهد كه اين داستان ساخته و پرداختهء ذهن اطرافيان بوده است كه شدت علاقه او را به مذهب در بين مردم شايع سازند . همچنين در مقدمهاى كه بر سفرنامهء چاپى نوشته شده ، آمده است : « در بغداد حدود صد هزار تومان به تزيينات مرقد امام اعظم ابو حنيفه نعمان بن ثابت كوفى خرج كرد » ولى در اين سفرنامه از اين مطلب سخنى به ميان نيامده است و حتى وقتى يكى از اطرافيان او را براى رفتن به زيارت مقبرهء ابو حنيفه تشويق مىنمايد و به شاه تذكر مىدهد كه نسبت به مردمى كه براى استقبال آمدهاند جواب سلام آنها را بدهد ، پيشنهاد دهنده را فردى سفيه مىخواند . اين نكته در كتاب حاضر چنين آمده است : « اقبال الدوله آمد ، صحبت شد . اقبال بسيار سفيه است ، مىگفت به مردم استقبالچى بغدادى كه سلام مىكنند ، جواب سلام بدهيم و فردا به زيارت امام اعظم ابو حنيفه و شيخ عبد القادر برويد ، كاظمين نرفته ، يعنى به اين صراحت نمىگفت اما از ارشادى كه مىكرد اين معنى مفهوم شد . » او قبر ابو حنيفه را زيارت مىكند اما از پرداخت وجه خبرى نيست . در مقدمه سفرنامهء چاپى چنين آمده است : « در حين ورود كربلا ، بعد از غسل زيارت ، تشرف به حرم حضرت ابو الفضل ( ع ) را تصميم داد ، اطرافيان جسارتا به عرض رسانيدند كه معمولا تشرف به حرم حسينى را مقدم مىدارند . در جواب فرمودند كه اين دستگاه سلطنت