ناصر الدين شاه قاجار
192
شهريار جاده ها ( سفرنامه ناصر الدين شاه به عتبات ) ( فارسى )
از بناهاى . . . « 1 » عماد الدوله هم ، مسجد خوبى ساخته است . خلاصه از دم خانهء محمد رضا خان سرتيپ زنگنه ، و تلگرافخانه گذشته ، داخل ميدان توپخانه شديم . ميدان خوبى است . دور [ آن ] حجرات است ، و جاى توپها . اما اين قدر جمعيت توى ميدان و پشتبامهاى ميدان بود ، كه نمىشد معلوم كرد ميدان را ، چه قسم ساختهاند . جميع سطح ميدان و بامها و . . . آدم بود . افواج قزوين و . . . بودند ، موزيكانچىها بسيار خوب مىزدند . از ميدان گذشته ، كوچه تنگى را هم عبور كرده ، داخل خانهء صارم الدوله شديم . حسام السلطنه ، معتمد الدوله ، يحيى خان ، نورى ، تيمور ميرزا ، سياچى ، آقا وجيه ، مملى ، عماد الدوله ، صارم الدوله ، مجد الدوله ، ناصر قلى خان ، و . . . بودند ، عمارت بدى نبود . معيلانه بود . حياط « 2 » بزرگى بود . با باغچه و حوض [ و ] نردهء دور باغچهها ، يك طرف رو به مشرق ، عمارت بلندى ساخته است . كه پلهء زيادى مىخورد [ و ] بالا مىرود . ماهتابان خانم . . . ميرزا نبى خان [ 427 ] از آنجا شهر و صحرا پيداست . رفتم آن بالا . اما زياد سرد بود . آمديم پائين . خلاصه در تالار كوچكى رو به جنوب نشستيم . والدهء شاه بود . مريم شاه هم بود . ناهار زيادى ، چيده بودند ، خورديم ، با شاهزادهها . بعد از ناهار رفتيم ، حياط ديگرى ، صارم الدوله ، ساخته است ، حياط طولانى ، چشمانداز به شهر و . . . دارد . حوضها دارد . جاى خوبى است . سرد بود . زود برگشته ، آمديم . باز به اتاق ، نشستم . تيمور ، مجد الدوله ، قدرى با هم شوخى كردند . صارم الدوله ، آلبوم عكسهاى مختلف آورد ، تماشا كرديم . الى غروب ، آنجا بوديم . نماز كرده ، آمديم ، بيرون . پياده از ميدان توپخانه رفتيم ، به عمارت دولتى . باز همانطور ، جمعيت بود . ديوانخانههاى بسيار خوبى ، خلوتهاى خوبى ، دالانهاى خوبى ، ساختهاند . عمارت « بيدستان » كه خود عماد الدوله مىنشيند ، رفتيم . به اطاق مخصوص عماد الدوله رفتيم . اتاقى است گرم ، زمستانى ، تركيب صفحه پيچاز « 3 » ساخته شده است . كتابخانهء عربى و فرنگى داشت . عكس صورتهاى ما ، و . . . زياد بود . مخلفات زياد ، توى اتاقش بود . اتاق را هم كاغذهاى خوب چسباندهاند . اندرونى شاهزاده هم ، نزديك همين عمارت است . اما نرفتيم ،
--> ( 1 ) . جاى نام در متن اصلى سفيد گذاشته شده است . ( 2 ) . اصل : حيات ( 3 ) . اصل : پىچاز - شطرنجى يا چهارخانه