ناصر الدين شاه قاجار

189

شهريار جاده ها ( سفرنامه ناصر الدين شاه به عتبات ) ( فارسى )

عراق عرب « 1 » هم‌همه اين نوع [ 424 ] روبند ، دارند . اگر اين رسم را موقوف كنند ، بسيار خوب است . چيزى اختراع كنند كه حايل صورت باشد . خلاصه چون هوا سرد بود ، گاهى برف و تگرگ مىآمد . همه‌جا با كالسكه آمديم . از سر قبر آقا گذشته ، همه‌جا از طرف مغرب شهر گذشته ، به طرف عماديه ، رفتيم . ديوار قلعه قديمى به نظر آمد كه دور شهر را محيط بوده است . حالا خراب است . از عماد الدوله سؤال شد ، گفت از بناهاى مرحوم محمد على ميرزا بود . عمارت‌هاى ديوانى شهر ، كه مشهور به كاخ است ، خيلى بلند ، از توى شهر پيدا بود . بسيار به نظر عمارت معتبرى آمد . شهر كرمانشاهان بسيار آباد و معتبر است . از شهر بغداد بسيار آبادتر است . اگر مثل شط بغداد رودخانه اين‌جا بود ، و اين خانه‌ها را در طرفين رودخانه به درازى مىساختند ، البته طول آبادى از سه فرسنگ متجاوز مىشد . چون اين شهر در توى دره ، و روى تپه‌هاست . به نظر نمىآيد . دو مساوى بلكه ، بيشتر از آبادى بغداد است . چون كالسكه از پل قره‌سو ، بايد مىگذشت و به عماديه مىرفت ، قدرى راه دور شد . از پل گذشتيم . نزديك عماديه ، دره بود . اسب به واسطهء گل ليز مىخورد . پياده شدم ، رفتم . باز سوار شدم . دم در عمارت ، سردر پائين ، باز نهرى بود ، و گل هم بود . ابراهيم خان را جلو فرستادم ، ببيند « 2 » راه چطور است . سد كوچكى ، در نهر بود ، روى سد ، گل و ليز بود . من هم سواره رفتم . اسب دست و پائى رفت . [ و ] كم ماند [ ه بود ] بيفتد ، و ما زمين بيفتيم الحمد إله خوددارى كرده ، نيفتاديم . گذشته ، رفتيم ، عمارت در سر در كوچك پائين منزل كرده ، بخارى بود . گرم [ و ] خوب [ بود ] نماز كرديم . عرفانچى پيدا شد . از يعقوبيه براى عروسى كردن [ با ] ، دختر عماد الدوله پيش [ از ما ] آمده بود . ملاحظه شد . از اين قرار از عروسى خودش تعريف كرد . لازم شد اعمالى كه كرده است ، بنويسم . اولا سه روزه ، از يعقوبيه ، به چاپارى ، به كرمانشاهان آمده است . و در خانه مرتضى قلى ميرزا ، پسر عماد الدوله منزل داده بودند . بلافاصله به عماد الدوله پيغام داده است : كه ميدانى من چرا آمده‌ام ؟ براى عروسى دختر تو است . عماد الدوله اول عذر آورده بود ، كه حالا نمىشود . اگر هم بشود بايد مهمانى [ و ] ساز و نقاره باشد . [ 425 ] عرفانچى گفته بود ، من پول نخواهم داد . اگر عماد الدوله خرجش

--> ( 1 ) . اصل : عراق و عرب ( 2 ) . اصل : ببيند