ناصر الدين شاه قاجار
133
شهريار جاده ها ( سفرنامه ناصر الدين شاه به عتبات ) ( فارسى )
حاجى ابراهيم خان پسر فراشباشى نايب السلطنه مرحوم كه چندين سال است اينجا مجاور است ، درويش است . شبها سه ساعت از شب رفته مىگويند مىآيد به صحن مقدس آنطرف تكيه بكتاشىها روى طاقنمائى مىنشيند . بسيار [ ى ] از مردم اردو و نوكرها مثل وزير لشكر و ساير خرها و الاغها اعتقاد غريبى « 1 » به اين مرد خر دارند . او هم در كمال تكبر مىنشيند . كسى را هم اذن جلوس نمىدهد . مردم دستش را مىبوسند [ و ] از ضرته و فسقهاش مىخورند و مىروند . عجب مردمان خر نافهمى هستند . خدا همه را انشاء الله هدايت كند ، اما نه ميرزا هدايت . شب باران آمد هوا ابرست . اسامى علمائى كه امروز به حضور آمدند و در نجف هستند از معاريف « 2 » و در سياهه « 3 » سابق اين [ را ] ننوشتهام از اين قرار است . سواى علمائى كه در خانشور به حضور آمدند كه اسامى آنها نوشته شد : شيخ رازى عرب ، مردى است ريش سفيد بلند قد ، شيخ مهدى عرب از اجله علماست ، آقا سيد حسين بحر العلوم ، ملا محمد ايروانى ، شيخ منصور برادر شيخ مرتضى ، حاجى ميرزا محمد صادق اصفهانى بسيار مرد فضولى است ، در تهران مكرر به حضور آمده ، فضولىها كرده [ است ] حالا چندى است در نجف مجاور است ، حاجى ميرزا ابو القاسم همشيره زاده حاجى سيد اسد الله ، نوه حاجى كلباسى پسر آقا سيد مهدى اصفهانى ، شيخ محمد حسين نوه شيخ محمد حسن نجفى ، شيخ محمد كاظمينى ، آقا سيد حسين ترك كوهكمرى ، از اجلهء علماست ، آقا ميرزا حسن شيرازى از اجلهء علما است ، در استقبال آمده بود . اما امروز نبود « 4 » . خلاصه شب خوابيديم باران زيادى آمد . enis [ 377 ] تفصيل مسجد كوفه و سهله و مقامات و بناى آنكه به خط ميرزا على خان نوشته مىشود : « محوطه بزرگ مسجد كوفه كه قلعه مانند با آجر ساخته شده است . معلوم نيست كى بنا كرده [ است ] و در چه تاريخ ساختهاند . آنچه از روى تحقيق مىگويند ديوار سمت قبله ، كه
--> ( 1 ) . اصل : قريبى ( 2 ) . اصل : معارف ( 3 ) . صورت يا ليست نام و اسامى افراد را سياهه مىگفتند . ( 4 ) . در وقايع روز نوزدهم رمضان بر خلاف اين مىگويد كه ميرزاى شيرازى نه به استقبال آمده و نه به حضور رفته است . وقايع روز نوزدهم رمضان ديده شود .