عبدالله مستوفى
429
شرح زندگانى من ( تاريخ اجتماعى وادراى دوره قاجاريه ) ( فارسى )
در همين روزها بود كه بوسيلهء حزب توده ، در كارخانههاى دولتى بخصوص در مازندران ، افراديكه هيچ هويت آنها معلوم نبود بجاى عمله جايگزين شده و اين عملهها ( ؟ ) مزد روزانهء خود را كه مبلغى بر آن افزوده بودند ميگرفتند و راست راست راه رفته ؛ و اين سر و آن سر بمب چال كرده و سرتاسر مازندران را ميدان نهب و غارت خود نموده و دعا بدوام حزب توده ميكردند و گاهى هم براى نمايش ، در حضور لوىسايان كه از طرف كميته مركزى كارگران بين المللى براى تماشاى اين نهضت كارگرى ( ؟ ) آمده بود رژه ميرفتند و بواسطهء تحريكات سران توده ، روسا و مهندسين كارخانجات دولتى را تهديد مينمودند و با اين حقهبازيها زمام حكومت را در دست گرفته ، و انتظارى جز رسيدن موقع چاپيدن كارخانهها كه بگفته تودهاىها خيلى نزديك بود نداشتند . اتفاقاتى كه بعد از اينها در گيلان و گرگان و مازندران ، بخصوص در زيراب رخ داده ، نقشههاى تخريبى تودهاىها را كه خيالات جهنمى وسيع براى اين سه ولايت داشتند ، و ميخواستند بوسيلهء همين مجهول الهويههاى خارجى باجرا برسانند ، آفتابى كرد ؛ و طشت رسوائى آنها را از بام انداخت . در همين روزها بود كه تودهاىها دامنه تزريقات سوء خود را بعملهء كارخانجات آبادان هم توسعه داده ، و عملجات نفت آنجا هم اعتصابى برپا داشتند و دولت ايران كه بموجب قرارداد نفت ، ضامن حفظ امنيت كارخانه و نظم عمل بود ، اقدامات جدى در جلوگيرى از آن به عمل آورده و به زودى عملجات سر كار خود رفتند . ولى اين اقدامات دولت ايران مانع آن نشد كه انگليس مقدارى قوه در بصرهء خاك عراق پياده كند . در همين روزها بود كه چنان كه سابقا هم نوشتهام ، ايلات جنوب سر بطغيان برآورده از بوشهر تا فسا را تحت سلطهء خود درآورده ، از دولت تقاضاى خودمختارى نظير آذربايجان كردند ، و دولت نيروئى به سمت آنها فرستاد ، و آنها را مطيع كرد و حزب توده بوسيلهء روزنامههاى خود تا توانستند ، اين رفتار جنوبيها را طرفدارى از استعمار انگليس معرفى كردند . در صورتى كه اين رفتار جنوبيها شايد بيشتر براى جلوگيرى و معارضهء به مثل با حكومت خودمختار تبريز بوده و دست خارجى يعنى انگليسها مداخله در آن نداشته است البته راديو مسكو هم در اين بىاعتدالى و استعمارگرى انگليس ( ؟ ) در ايران كه مخالف استقلال ايران بود خيلى سروصدا راه انداخت ! ولى ملت حقيقى ، يعنى اكثريت قريب باتفاق مردم و روزنامههاى بيطرف كه نمايندگان اين دسته از مردمند ، اقدامات دولت را در فرستادن قوه بجنوب تحسين و از اينكه اين عمل را نسبت بآذربايجان مجرى نميدارد ، حقا انتقاد ميكردند و روزنامههاى توده آنها را براى اين حرف حساب ، بباد فحش گرفته بودند و صاحبان اين عقيده