كنند . پس انتظامى كه در عمل ماليه برقرار شده بود ، لا محاله در قسمتى كه سر راه مهاجمين بود ، از بين رفت و در ساير مراكز مالياتى هم انتشار اخبار تهران سبب دست - نگاهداشتن مالكين از اداى ماليات شده و عايدى عمومى خزانه گرفتار كسرونكس گرديد . كم‌حوصله‌هاى مرتجعين هم كه به مجرد شنيدن خبر ورود محمد على شاه بگمش تپه مشغول پاره‌اى از عمليات بىرويه و انتشار اكاذيب شده بودند ، گرفتار نظميه شده ، تشبثات سابق خود را تجديد و مداخلهء شفاهى منشىباشيها و ترجمانهاى سفارتها در كار اتباع مسلم ايران مجددا راه افتاد . شوستر اختياردار ماليه و بايد در هر مورد كه اداى وجهى لازم ميشد ، رسيدگى به عمل آورد . اگرچه صحت‌عمل يفرم مورد ترديد نبود ، ولى درهرحال اين اطمينان سبب آن نميشد كه تفتيش رئيس خزانه را از بين ببرد و ناگزير همين نظارت ، اين مرد كاريرا وارد نقشهء جنگى و نظرات دولت و يفرم كرده يكى از مراكز ذينفوذ در اين امر گرديد و از كار خود كه تنظيمات ماليه باشد تا حدى بازماند . ديگر آن كنفرانسهاى دو نفرى كه با رؤساى شعب ميكرد و دستوراتى كه درنتيجه بدست مىآمد و اصل مسلم ماليه ميشد در كار نبود . گرفتاريهاى خارج او مانع پيشرفت اساسى كارها شد . نمىدانم با سايرين چه ميكرد ؟ به من اختيار داده بود كه از روى قواعد و اصولى كه تاكنون باهم اتخاذ كرده‌ايم ، كارها را بگردانم . من هم البته كوتاه نمىآمدم ، ولى شوستر وقت امضاى مراسلات را هم نداشت و كارهاى مهم ماليه عقب افتاده بود . گاهى كه خيلى از اين پيش‌آمد شكايت مىكردم ، ميگفت از ميان كاغذها آنچه فورى است جدا كرده براى امضاى او بفرستم . ولى اين‌قدر براى خود كار خارج تراشيده بود كه وقت امضاى همين نامه‌هاى فورى را هم نكرده و از اين عمل هم نتيجه‌اى حاصل نشد . مقدمات برهم خوردن كار شوستر شوستر عده‌اى ژاندارم ماليه گرفته ، لباس متحد الشكلى براى آنها ترتيب داده بود كه در موارد لزوم به كار بيندازد . براى رياست اين عده ماژراستكس « 1 » وابستهء نظامى سفارت انگليس را در نظر گرفته بود كه از شغل خود استعفاء و اين كار را اداره كند تا در ضمن ، تمرد بعضى اتباع خارجه را هم از اداى پاره‌اى از ماليات‌ها از بين ببرد . در ابتداى امر ، سفارت انگليس هم با اين نظريهء شوستر همراهى كرده بماژراستكس اجازهء ورود به كار داد . در پارك ، دفترى براى او تعيين و مشغول گرفتن عده شد . حتى من فضل اللّه خان و فرج اللّه خان آق اولى و چند نفر ديگر را هم براى افسرى اين ژاندارم ماليه به او معرفى كردم و او هم آنها را به خدمت پذيرفت . ولى سفارت روس همين كه از قضايا مسبوق شد ، بعنوان اينكه ژاندارمرى ماليه در كل كشور بايد عمل وصول ماليات را عهده‌دار شود و رياست يكنفر انگليسى نسبت به اين عده مخالف دو منطقهء نفوذ است ، با سفارت انگليس وارد مذاكره شد كه از عملى شدن اين فكر شوستر جلوگيرى كند . با اينكه در اين زمينه سفارت انگليس شايد قبلا از لندن هم

--> ( 1 ) - Stokes