عبدالله مستوفى

95

شرح زندگانى من ( تاريخ اجتماعى وادراى دوره قاجاريه ) ( فارسى )

محليها ، در سفارت ميشد كه عدهء مدعوين كمتر و تشريفات پذيرائى آنها سبكتر بود . شام و نهار عادى سفارت شام و نهار عادى سفارت عبارت از دو خوراك و شيرينى ، براى نهار ، و سوپ و گوشت و سبزى و شيرينى ، براى شام بود و قهوه و چاى هم بعد از نهار و شام بطور وافر ميدادند و هفته‌اى يك شب بجاى غذاى دوم ، پلو يا چلو با خورش بود . چلو و پلو را آشپز روسى ، چون از روى نسخه و ساعت و دقيقه ياد گرفته و تدارك ميكرد ، بسيار خوب ميپخت ، مخصوصا ته‌ديگهاى پر قطر عميقى به عمل ميآورد . فقط خورش‌هاى متعدد و متنوع بلد نبود كه بسعى من و مشاور الممالك ، اين قسمت هم كامل شد . خورش‌هاى بادنجان و كدو و كرفس و قيمه و مسمن ، با گوشت و كوفته‌ريزه و مرغ ، را كم‌كم ياد گرفته بود و خوب از كار درميآورد . حتى باقلوا را هم خوب ميساخت ، در صورتى كه آشپز هم جز پيرزنى نبود . سفارت يكنفر متردتل « 1 » و دو نفر پيشخدمت و يك نفر كالسكه‌چى داشت كه پدرزن متردتل بود . اين متردتل نوكر بيست سالهء سفارت و حتى بافتخار داشتن مدال طلاى الكساندر نفسكى « 2 » بزرگترين مدالهاى روسيه هم نائل شده و مردى خوب و سرمايه و آب و ملكى هم در ده خود ، نميدانم در كدام ايالت روسيه ، بهم زده بود و گاهگاه مرخصى گرفته سرى باملاك هم ميزد . اسم متردتل نيكلا كلاچنى كف بود « 3 » . پيشخدمتها يكى الكسى « 4 » و ديگرى زخر « 5 » موسوم بودند . اسم كالسكه‌چى و آشپز را چون هيچوقت جز بكالسكه‌چى و آشپز به چيز ديگر در سفارت معروف نبودند ، نشنيده‌ام كه در نظرم مانده باشد . آشپز يكنفر ظرف شور هم زير دست خود داشت . دربان سفارت ، موسوم به ايساك « 6 » را هم كه در به دو ورود ديديم ، ديگر اينجا حاجت بتذكرى از او ندارم . عباس خان ، نوكر شخصى مشير الملك كه گويا پسر دايهء خانواده هم بوده است ، چند ماهى بود همراه مشير الملك و در سفر اخيرش از تهران آمده بود . چون كارى در سفارت نداشت ، از مشير الملك خواسته بود كه درس بخواند . مشير الملك هم حقوق او را زيادتر كرده بود كه در خارج پانسيون و بدرس خواندن مشغول شود به همين جهت كمتر در سفارت ديده ميشد و فقط شبها يكساعتى سرى بسفارت ميزد . اين شخص بالاخره بعضويت رسمى يكى از كنسولگريها نايل گشت و گويا مدتى است مرحوم شده است . مخارج سفارت پطرزبورغ در اياميكه فرانك طلا دانه‌اى دهشاهى بوده است ، سالى شش هزار تومان يعنى يكصد و بيست هزار فرانك طلا براى مخارج ساليانه و كرايهء خانه و مواجب نوكر و تفاوت حقوق ايام خدمت سفير و كارمندان سفارت پطرزبورغ ، از طرف دولت پرداخت ميشد و اين مبلغ كاملا براى مصارف اين دستگاه و شامهاى رسمى آن كافى بوده حتى براى وزير - مختار كه اين مبلغ بطور مقاطعه به او داده ميشده ، مبلغى هم اضافه ميمانده است . هر قدر

--> ( 1 ) - Maitre d , hotel ( 2 ) - Alexandre Nevski ( 3 ) - Nikolai kolatchnikov ( 4 ) - Alexis ( 5 ) - Zakhar ( 6 ) - Issak