عبد الحسين نوايى

14

شاه عباس ( مجموعه اسناد و مكاتبات تاريخى همراه با يادداشتهاى تفصيلى ) ( فارسى )

و احمد پاشا را به مجلس شاه عباس درآوردند . به دستور شاه جوان ، ريش بلند شمس الدين - پاشا را كندند و او را با برادر و پسر كوچكش بعد از شكنجه به اردو بازار برده قطعه قطعه كردند . احمد پاشا را هم چند روز بعد به قلعهء قهقهه بردند و ديگر خبرى ازو نيامد ! ! پس ازين فتوحات ، شاه عباس به رسم شكرانه به زيارت آستان قدس رضوى شتافت و روز بيست و ششم رجب به اصفهان بازگشت . در سال 1017 ه كه قزلباش به گرجستان تاخته بودند ، شاه عباس بار ديگر عازم آذربايجان شد . هنوز در قزوين بود كه خير الدين - چاوش همراه محمد بيك ولد حسينقلى خلفاى روملو كه به سفارت به استانبول رفته بود به درگاه آمد و نامه‌هاى مراد پاشا وزير اعظم و اركان دولت عثمانى را در مورد پيشنهاد قطع اختلاف و عقد قرارداد به نحوى كه تركان قبلا پيشنهاد كرده بودند رسانيد . خلاصهء سفارت آن كه خير الدين چاوش بدون واسطه با شاه عباس گفتگو كرده نظر وى را در باب صلح و قطع مادهء نزاع و جدال استفسار كند و اگر واقعا شاه ايران خواستار مصالحه باشد ، اولا نامه‌اى همراه سفيرى ارسال دارد نه چون بار پيش كه محمد بيك ايلچى نامه و مكتوبى از شاه ايران نداشت . ثانيا چون شاه عباس دست به جنگ برآورده ، خود در نامه اشاره به صلح كند . زيرا سلطان عثمانى اگر در چنين شرايطى كه قزلباشان به متصرفاتش حمله كرده و قلاعش را به تصرف آورده‌اند ، خواستار آشتى شود ، در انظار سلاطين فرنگ « موجب كسر شوكت سپاه اسلام و شماتت و خوشحالى نصارى » مىگردد . شاه عباس كه باطنا جوياى صلح بود ، چاوش را احترام تمام كرد و پيغام داد كه چون سلاطين عثمانى همواره با مردم فرنگ به غزا و جهاد مشغولند ، بر جميع مسلمانان كمك به - ايشان واجب است . اما سلطان مراد خان با استفاده از فرصت ، نقض عهد كرده سرزمين موروثى را متصرف شده بود . اكنون كه احقاق حق شده ، اگر خواندگار چشم به ملك موروثى ما نداشته و در مقام دوستى باشد ، ما نيز از طريق محبت و دوستى عدول نخواهيم كرد . خير الدين چاوش ، همراه محمد بيك روملو كه حامل نامهء شاه عباس بود ، در ارزروم با مراد پاشا كه عازم ايران شده بود ملاقات كردند و نامهء شاه عباس را به عنوان وزير اعظم به وى دادند . مراد پاشا در جواب گفت كه علت آمدن استغاثهء بيگلربيگى ارز روم بود . و چون خزاين پادشاهى صرف اين لشكر كشى شده و به سر حد نزديك شده‌ايم ، حفظ حيثيت سلطنت عثمانى ايجاب مىكند كه سفر به انتها رسد . ان شاء اللّه در آذربايجان بدانچه لايق حال و مناسب احوال طرفين باشد عمل خواهد شد .