شمس الدين رشديه
148
سوانح عمر ( فارسى )
اخلاف 6 جلد براى شش كلاس دبستان ( براى سال اول و دوم تعليم شفاهى ) . اصول عقايد براى دبيرستان 1 جلد هداية التعليم اصول تعليم بداية التعليم ( براى تربيت معلم ) تبصرة الصبيان حساب ذهنى ( دبستان كلاس چهارم ) معارف نسوان در سال 1321 قمرى ، در قسمت مجزاى خانه خود مدرسه « پرورش » دختران بمديريت طوبى رشديه ، زنعموى نويسنده تاسيس شد ، و مورد استقبال گرديد . روز چهارم تاسيس 17 شاگرد داشت كه فراشان دولتى تابلو را با فحش و تهديد برداشته ، مدرسه را منحل كردند . در سال 1326 قمرى ، شادروان بانو طوبى آزموده ، بمساعدت و همراهيهاى معنوى پدرم مدرسه « ناموس » را در خيابان شاهپور ، نزديك چهارراه حسنآباد تاسيس كرد . و الحق اين بانو را بايد پيش قدم تربيت بانوان ايران دانست و در پيشرفت فرهنگ زنان سهم بسزائى دارد . مدرسه مورد استقبال همگان بود . در نظامنامه مدرسه ثبت است كه هميشه يكى از دختران رشديه معلم آنها خواهد بود . در سال 1327 ، بمديريت والده مقامى علويه رشديه ، مدرسه « عفاف » در سه راه عودلاجان ، هم در اين سال مدرسه « تربيت » دختران بمديريت همسر عمويم طوبى رشديه ، در چهارسو چوبى دروازه قزوين تاسيس و هردو از مدارس خوب شهر ما بودند . مدرسه « شمس المدارس » بمديريت خانم عطائى در خيابان عين الدوله - مدرسه « حجاب » بمديريت همسر عموى ديگرم در گذر معير - در سال 1329 مدرسه « صدوقى » در گذر مستوفى - و مدرسه « خيرات الحسان » بمديريت مادر نويسنده در پاچنار . مديره مدرسه شمس المدارس كه اسم كوچكش فراموش نويسنده است ، از زنان بسيار هنرمند و دانشمند كشور ما بودند . در نقاشى - ميناكارى - سوزنكارى - قالىبافى مهارت فراوانى داشتند - در كارگاه ايشان دو تابلو نقاشى ديدم يكجور . تعجب كردم بعدا معلوم شد يكى نقاشى و كار يكى از استادان و ديگرى سوزنكارى ، كار خانم عطائيست . از بانوان اولين كسى كه در وزارت فرهنگ استخدام يافت خانم شمس الضحى دختر امام الحكما بود كه بازرس مدارس دخترانه بودند . و فعلا از دودمان ما در تهران ، يكى دبستان « ستاره » و كودكستان « شهناز » دائر است كه بهمت خواهرم بانو شهناز رشديه تاسيس يافتهاند . يكى هم دبستان « عفاف » و دبستان « آزاده » و كودكستان « رشديه » است كه بهمت خواهرم بانو جميله رشديه دائرند .