ناصر الدين منشى كرمانى

مقدمه 7

سمط العلى للحضرة العليا ( در تاريخ قراختائيان كرمان ) ( فارسى )

سمط العلى چنان كه مؤلف خود در صفحهء 6 اشاره مىكند ذيل كتاب « تاريخ شاهى » تأليف خواجه شهاب الدين ابو سعيد است و آن كه ظاهرا امروز به كلى مفقود شده و از مورخين قديم نيز كسى از آن نقل نكرده تاريخ قراختائيان كرمان را متضمن بوده است تا آخر سلطنت صفوة الدين پادشاه خاتون يعنى تا حدود 694 . ناصر الدين منشى كرمانى در 715 - 716 بتأليف سمط العلى پرداخته و تاريخ شاهى خواجه شهاب الدين را بناى كار خود قرار داده و ذيل وقايع را بعد از انقراض عهد پادشاه خاتون تا تاريخ فوق كشانده و كتاب خود را در حقيقت بعنوان ذيل تاريخ شاهى بنام امير ايسن قتلغ تأليف نموده است . مؤلف مزبور در سال 720 پس از برگشتن بكرمان در عهد ملك ناصر الدين محمد بن برهان و پسرش قطب الدين نيكروز تتمه‌اى بر تأليف سابق خود افزوده كه حاوى مطالب تاريخى مهمى نيست و در حقيقت هجو نامه‌ايست كه مؤلف در باب عامل تحصيل ماليات كرمان يعنى پسر محسن حلبى جوهرى و ظاهرا بتقليد شرحى كه عطا ملك جوينى در آخر جلد دوم جهانگشا در باب شرف الدين خوارزمى نوشته برشتهء نگارش در آورده است و اين تتمه فقط در آخر نسخهء استانبول وجود دارد آن هم به كلى مغلوط و محرّف و نسخهء لندن از آن خالى است . اين تتمه را حاجى خليفه ديده بوده و در كشف الظنون پس از ذكر سمط العلى مىگويد : « ثمّ ذيله بوقعته مع الجوهرى نائب السلطان ابى سعيد محمد فى سنة 715 » در عبارت فوق ظاهرا صحيح « السلطان السعيد محمد » است كه اولجايتو باشد چه بديهى است كه ابو سعيد خان در 715 هنوز بسلطنت نرسيده و نام او نيز همان ابو سعيد بوده است بدون محمد . چون از دو نسخه‌اى كه ما آن را اساس طبع قرار داده‌ايم تنها نسخهء استانبول شامل اين تتمه است هيچ بعيد نيست كه حاجى خليفه نيز عين همين نسخهء استانبول