كليفورد ادموند باسورث ( مترجم : فريدون بدره اى )
82
سلسله هاى اسلامى جديد : راهنماى گاهشمارى و تبارشناسى ( فارسى )
سجلماسه ، يكى از پايانههاى شمالى راههاى كاروانرو ماوراء صحرا بود و ازاينرو ، به آن نام « عراق مغرب » داده شد . اين شهر جمعيت كثيرى از همه اكناف و نژادها به خود جذب كرد كه در ميان آنها عناصر ايرانى و مسيحى قابل ملاحظه بود و نيز مركز تحقيق و علم بود . نقش بزرگ تاريخىاش هم در آن بود كه نقطهء تجمع و مركز اعصاب جنبش خوارج در سراسر شمال افريقا به شمار مىرفت . با آنكه تاهرت به دست فاطميان برافتاد ، اما عقايد اباضى مدتهاى دراز در مغرب به قوت خود باقى ماند و تا به امروز در بعضى نقاط چون واحهء فراب در الجزيره ، جزيرهء تونسى جربه و در جبل نفوسه زنده مانده است . كتابشناسى - زاخو ، 24 - 25 ، شمارهء 55 ؛ زامباور ، 64 . - دائرة المعارف اسلام ، ويرايش اوّل ، « تاهرت » ( جى . مارسه ) ؛ ويرايش دوّم ، « اباضيه » ( ت . لويكى ) ، « رستميان » ( م . تلبى ) . - Chikh Bekri , " Le Kharijisme ber bere : quelques aspects du royaum rustamide " , AIEO Alger , 15 ( 1957 ) , 55 - 108 .