اقتدار و سلطهء مدينه را بر بخش‌هاى بيرونى شبه جزيرهء عربستان مانند نجد ، بحرين ، عمان و يمن برقرار كرد ( جنگهاى رده ) . حفصه ، دختر عمر نيز همسر پيامبر بود و اين در زمان عمر و تحت هدايت آمرانهء او بود كه نيروى سلحشورى عربهاى بيابانى به بيرون از شبهء جزيرهء عربستان به سوى سرزمين‌هاى روم شرقى ( بيزانس ) چون سوريه ، فلسطين و مصر و عليه سرزمين‌هاى ايران عهد ساسانى و عراق سوق داده شد . عمر سازمان دهندهء باكفايتى نيز بود . ايجاد يك سازمان ابتدايى ادارى مدنى براى ايالات فتح شده و ابداع دستگاه ديوان براى پرداخت وظيفه و مقررى جنگجويان عرب بدوى به او نسبت داده شده است . وى به كار بردن عنوان هربار نابهنجارتر شونده « خليفهء خليفة الرسول اللّه » را رها ساخت و به عنوان سادهء « خليفه » قناعت كرد و سپس لقب امير المؤمنين اختيار كرد ، و اين شايد به خاطر آن بود كه مىخواست بگويد كه هم رهبرى مدنى و سياسى و هم رهبرى روحانى و دينى را برعهده دارد . عثمان از طريق همسرش رقيه ، داماد پيامبر محسوب مىشد . وى بعد از قتل عمر از سوى شوراى كوچكى از بزرگان صحابه به خلافت برگزيده شد ، اما خلافت وى با شورش عناصر ناراضى و قتل او در 35 / 66 به پايان رسيد . قتل عثمان دوره‌اى از كشمكش و ستيزه‌جويى را آغاز نهاد ، ( دور فتنه : يعنى دوره‌اى كه ايمان مؤمنان مورد آزمايش قرار مىگيرد ) و ازاين‌رو ، در دوره‌هاى بعد اغلب از آن به عنوان « باب المفتوح » ياد مىشد . آخرين خلفاى راشدين ، على بن ابيطالب ( ع ) بود كه از سه جهت با پيامبر نسبت داشت : پسر عم او ، از طريق ازدواج با فاطمه ، دختر پيامبر ، داماد او ، و نيز برادر رضاعى وى بود . بنابراين ، در ديده برخى از محافل متقى و پرهيزگار ، آن‌ها كه بعدا هستهء شيعه على را به وجود آوردند ، وى شايسته‌ترين جانشين و ميراث‌بر پيامبر بود . اما على ( ع ) هرگز نتوانست سلطه و قدرت خود را بر همهء سرزمين‌هاى اسلامى جارى سازد ، زيرا معاويه والى شام ، شام و سپس مصر را به زير فرمان خود داشت [ و از على ( ع ) فرمانبردارى نمىكرد ] ( بنگريد به سلسله شماره 2 ) . على ( ع ) پايتخت خود را از شبه جزيرهء عربستان بيرون برد و در كوفه مستقر ساخت كه در عراق قرار داشت و كوشيد تا قبايل عرب عراق را در اطراف خود جمع كند . در جنگ صفين ، واقع بر فرات عليا ، با معاويه به مقابله پرداخت ، امّا از اين نبرد نتيجهء قطعى به دست نيامد . على ( ع ) در سال 40 / 661 به دست يكى از خارجيان ( خوارج ) كه گروه افراطى مساوات‌طلبى بودند و از سپاه على افتراق جسته بودند ، به شهادت رسيد . پس از رحلت على ( ع ) ، امام حسن با بىميلى در عراق به جاى او نشست ، ولى ديرى نگذشت