558 / 1163 سپاهيان خليفه حله را تصرف مىكنند بنى مزيد از قبيلهء اسد ، از اعراب شمالى بودند و تمايلات شيعى داشتند . اينان بر ناحيهء ميان هيت و كوفه دست يافتند و در دورهء حكومت امير معزّ الدوله ديلمى ، در زمانى ميان 345 / 956 و 352 / 963 زمين‌هايى به تصرف آنها درآمد . بنابراين ، آغاز حكومت على بن مزيد را بايد بنابر قول مقدسى مدت‌ها پيش از آغاز قرن پنجم / يازدهم كه معمولا در مآخذ غربى آغاز حكمرانى او دانسته مىشود ، دانست . به نظر مىرسد كه حله پايتخت مزيديان در آغاز قرن پنجم / يازدهم يك ماندگاه دايمى بوده است نه يك اردوگاه موقت و به تدريج با آبادى جامعين يكى شده و جانشين آن گشته است . در زمان حكومت صدقة بن منصور از امراى بزرگ مزيدى ، بر گرد شهر حصار محكمى كشيدند و به اين ترتيب حله مركز قدرت بنى مزيد در عراق شد . بنى مزيد با آن‌كه در اصل از اعراب بدوى بودند ، اما نشان دادند كه مديران و سياستمداران ماهرى هستند و در اتحادها و اتفاق‌هاى متغير عراق دورهء سلجوق به صورت قدرت مهمى درآمدند . نخستين رقباى آنها ، بنى عقيل حكمرانان موصل و جزيره بودند كه در دورهء حكومت دبيس اول ابن على به پشتيبانى از برادر وى مقلد كه براى به دست آوردن امارت مزيديان مىكوشيد ، برخاستند . هنگامى كه طغرل و سلجوقيان به عراق درآمدند ، دبيس از ترس مهاجمان ترك ، ارسلان بساسيرى را كه از سرداران شيعى طرفدار فاطميان بود ، در بغداد پشتيبانى كرد . در دوران سلطنت پراغتشاش سلطان بركيارق سلجوقى ، صدقة اول كه « پادشاه عرب » خوانده مىشد ، نفوذ بسيار به هم زد اما سلطان محمد بن ملكشاه همين‌كه بر تخت فرمانروايى استقرار يافت ، به جنگ با دست‌نشاندهء نيرومند خود برخاست و در سال 501 / 1108 صدقه را شكست داد و كشت . امراى بعدى بنى مزيد با امراى مختلف ترك بر ضد سلطان مسعود بن محمد سلجوقى هم داستان شدند و حله چندبار به وسيلهء سلجوقيان و لشكريان خليفه اشغال شد . پسر صدقه ، دبيس دوم در ميان صليبيان و ديگران شهرت بسيار يافت و يكى از حاميان بزرگ شعر عربى در زمان خود بود . وى به دست يكى از فداييان اسماعيلى در همان زمانى كه فداييان مسترشد خليفهء عباسى را به قتل رسانيدند ، كشته شد . پس از آن كه آخرين امير مزيدى ، على دوم ابن دبيس در 545 / 1150 درگذشت ، گويا پسرش مهلهل در حله جانشين او شد . اما اين مهلهل شخصيت نامعلومى است كه نه از امارت در حله و نه از طول زمانى كه بر سر قدرت بوده است ، چيزى دانسته نيست . شهر بطور