كليفورد ادموند باسورث ( مترجم : فريدون بدره اى )

167

سلسله هاى اسلامى جديد : راهنماى گاهشمارى و تبارشناسى ( فارسى )

بنى معن يك خاندان عرب دروز از رؤساى فئودال منطقهء شوف در جنوب لبنان بودند كه در قرن دهم / شانزدهم و يازدهم / هفدهم در حيات سياسى آن ناحيه در دورهء حكومت عثمانى نقش برجسته‌اى يافتند . وقتى عثمانىها در سال 922 / 1516 شام را گرفتند معنىها جانشين خاندان بحتر كه از ناحيه غرب بودند ، شدند و از اين‌زمان اعضاى خانواده وضع مستند تاريخى يافتند . فخر الدين دوم ، گردآورندهء ماليات براى عثمانىها و حكمران سنجق‌هاى صيدون - بيروت و صفد بود . وى با يك بازى ماهرانهء سياسى كه در آن كمك مارونىهاى كسروان و حتى حمايت يك قدرت خارجى چون دوك‌هاى مديچى توسكان را به دست آورد ( وى چند سالى در تبعيد در ايتاليا به سر برده بود ) . وى سرانجام صاحب بيشتر شام ، از مشرق تا تدمر ( پالميرا ) و از شمال تا سرحدات آناطوليا شد . جاه‌طلبىهاى او بناچار واكنش دولت عثمانى را برانگيخت و منجر به شكست و قتل او گشت . فخر الدين دوم با آن‌كه جبارى خونريز بود ، وضع تجارت و كشاورزى را به قصد افزايش درآمد و عايدى بيشتر بهبود بخشيد و سنت همكارى ميان دروزىها و مارونىها را كه يكى از عوامل بعدى تشكيل‌دهندهء هويت ملى لبنان بود ، او آغاز نهاد . ازاين‌رو ، لبنانىها او را با آن‌كه از لحاظ تاريخى درست نيست ، مؤسس و بنيانگذار كشور جديد خود مىدانند . پس از مرگ فخر الدين ، اعقاب او با حكمرانى به عنوان واليان دولت عثمانى در جبل لبنان از خودمختارى برخوردار بودند ، اما سلالهء مستقيم معنىها با احمد بن ملحم در 1108 / 1697 به پايان رسيد و بنى شهاب كه از خويشاوندان آن‌ها بودند ، جانشينشان شدند ( بنگريد به شمارهء 33 ) . كتابشناسى - زامباور ، 109 . - دائرة المعارف اسلام ، ويرايش دوم ، « فخر الدين » ، « بنى معن » ، ( ك . س . صليبى ) . - Ismail Adel , Histoire du Liban du XVLLe Siecle ajours . Le Liban au Temps de Fokhred - din II ( 1590 - 1633 ) , Paris , 1955 . - ف . ك . حتى ، لبنان در تاريخ ، لندن 1957 . - پ . م . هولت ، مصر و هلال خصيب 1516 - 1922 : تاريخ سياسى ، ايتاكا و لندن 1966 با شجره‌نامه در 311 .