( * * ) 906 / 1501 ملك العادل طومان بيگ اول ، سيف الدين ( * * ) 906 / 1501 ملك الاشرف قانصوه دوم غورى ( * * ) 922 - 923 / 1516 - 1517 ملك الاشرف طومان بيگ دوم 923 / 1517 غلبهء عثمانيان مملوكان همان مقامات عاليه‌اى را كه قبلا ايوبيان در مصر و شام داشتند ، احراز كردند . ايوبيان مانند اكثر سلسله‌هاى اسلامى آن عصر براى استحكام پايه‌هاى قدرت خود لازم ديدند كه « سپاهيان مملوكى » را كه از زنگيان ( بنگريد به شماره 93 ) و ديگر قدرت‌هاى محلى هلال خصيب به ارث برده بودند به خدمت گيرند و مملوكان ( يعنى بردگان و بندگان ) از ميان سپاهيان ترك الملك الصالح نجم الدين ايوب ، امير مصر و دمشق برخاستند ( بنگريد به شمارهء 30 ، 1 - 2 ) . سلاطين مملوك در طى دو قرن و نيمى كه به طور مستقل حكومت كردند ، به نحوى ساختگى به دو گروه متمايز سلطان‌هاى بحرى و سلطان‌هاى برجى تقسيم مىشوند . بحريان آنان بودند كه نگهبانان و پاسداران ايوبيان بودند و اردوگاه اصلى آن‌ها در جزيره روضه در رود ( بحر ) نيل بود و برجيان آن‌ها بودند كه سلطان قلاوون به عنوان پاسداران خويش آنها را در ارگ قاهره ( برج ) جاى داده بود . سلطان‌هاى مختلف بحرى مانند بيبرس اول و قلاوون ( كه اعقاب او توانستند سه نسل پىدرپى جانشين او شوند ) كوشيدند كه سلسله‌هاى شخصى موروثى پديد آورند ، اما موفقيتى به دست نياوردند و در پنجاه سال آخر يا در همين حدود از سلطنت بحريان ده - دوازده سلطان به سرعت جانشين يكديگر شدند . الگوى حكمرانى در ميان برجيان چنين بود كه يك فرمانده بزرگ مملوك نخست سلطنت را غصب مىكرد و چون مىمرد آن را به پسرش مىسپرد ، و در ظرف چند سال غاصب ديگرى سلطنت را تصاحب مىكرد . اين فرماندهان بزرگ يا سپهسالاران اغلب از خاندان‌هاى نظامى سلطان‌هاى پيشين بودند و پيروان برقوق و قايت بيگ در اين ميان بخصوص در به وجود آوردن حكمرانان بعدى بيشتر بودند . از نظر نژادى ، مماليك بحرى عمدتا تركان قبچاق ، از دشت‌هاى جنوب روسيه بودند كه با نژادهاى ديگر همچون كردهاى وافدّيه ، تركان ديگر و حتى مغولانى كه از شرق مىآمدند تا به ارتش مملوكان بپيوندند امتزاج يافته بودند . از آن سوى ، برجيان عمدتا از چركس‌هاى نواحى مسيحىنشين شمال قفقاز بودند . چركس‌ها به عنوان يك گروه