كليفورد ادموند باسورث ( مترجم : فريدون بدره اى )

132

سلسله هاى اسلامى جديد : راهنماى گاهشمارى و تبارشناسى ( فارسى )

رفت . از آن‌پس ، منازعهء نظامى در سيرنائيك به رهبران محلى سنوسى سپرده شد . در جنگ جهانى دوم ، دولت بريتانيا محمد ادريس را كه مدت بيست سال در مصر در تبعيد به سر برده بود نه فقط به عنوان رهبر روحانى بلكه به عنوان امير يا رهبر سياسى سنوسيه سيرنائيك به رسميت شناخت . در 1371 / 1951 وى حكمران مملكت متحده و مستقل ليبى كه از سيرنائيك ، طرابلس و فزّان تشكيل شده بود گشت . در 1382 / 1963 ليبى به صورت مملكت واحدى درآمد . تا اينجا ، فرايند پيشرفت و ترقى خاندان سنوسى از سران يك نهضت دينى به رياست يك دولت جديد عربى تا حدى يادآور روى كار آمدن خاندان سعودى در عربستان از دل نهضت وهابى است ( بنگريد به شمارهء 55 ) ، اما سرنوشت پادشاهاى ادريس در ليبى كوتاه بود . دولت جديد نتوانست يك نظام سياسى كه جواب‌گوى اميال و آرزوهاى طبقات جديد باشد و يك نظام اجتماعى كه بتواند فشارهاى ناشى از شكوفايى بىسابقهء صنعت نفت ليبى را از 1955 به بعد برتابد به وجود آورد . در 1969 بر اثر يك كودتاى نظامى به رهبرى سرهنگ معمر قذافى ، ادريس شاه از سلطنت خلع شد و ليبى به صورت يك كشور جمهورى درآمد . كتابشناسى - زامباور ، 89 ؛ دائرة المعارف اسلام ، ويرايش دوم « سنوسى ، محمد بن على » ، « سنوسيّه » ( جى . سى . تراود ) . - E . E . Evans - Pritchard , The Sanusi of Cyrenaica , Oxford 1949 , with genealogical table at p . 20 . - N . A . Ziadeh , Sanusiya : A Study of Revivalist Movement in Islam , Leiden 1954 . J . Wright , Libya : A Modern History , London , 1981 .