خواجه امام ظهير الدين نيشابورى / ابو حامد محمد بن ابراهيم ت 599
64
سلجوقنامه ( وذيل سلجوقنامه محمد بن ابراهيم ) ( فارسى )
شمشير خويش به اتابك خاصبيك داد تا او را بدونيم كرد و سرش ببغداد فرستاد از در سراى خليفه بياويختند دو معنى را و هردو ملكزادگانرا جانب فارس روانه كرد و خود باز بهمدان آمد بكوشك كهن و اين مصاف در سنهء احدى و اربعين و خمسمائه بود و سلطان از آنجا متوجه ساوه شد و بآذربايجان آمد و در آخر تابستان بدر همدان آمد و به آخر خريف سنهء ثلث و اربعين و خمسمائه قصد بغداد كرد در ماه شعبان خاصبيك و جملهء امرا با خدمت او و چون بمرحلهء اسدآباد رسيدند خبر متواتر شد كه رايات سلطان سنجر برى رسيد جماعت نادانسته ميگفتند كه به قصد خاصبك ميآيد و به جهت او با مسعود عتاب خواهد رفت براى تربيت خاصبيك چه با سلطان گفته تا او ملك عراق فروگيرد و با عم عصيان ظاهر كند سلطان بخاصبك گفت بركشيده و بزرگكردهء من بركشيدهء سلطان اعظم باشد و امثال اين اراجيف از افواه عوام انتشار يافته القصه برآن قرار افتاد كه مسعود جريده با معدودى چند به خدمت عم مبادرت نمايد و خاصبيك و باقى امرا و حشم و بنه بمرحلهء اسدآباد مقام سازند تا استرجاع سلطان برين مواطاة برفتند و سلطان برى به خدمت عم رسيد و شرايط بندگى تمهيد كرد و در مواقف عبوديت خدمتهاى پسنديده نمود در اثناء حكايات و ماجراى روزگار از اختصاص خاصبيك و آمدن او به مسعود با سلطان سنجر تقرير كرد و از زبان خاصبيك عذرى تمهيد كرد كه غايب بود و بمهمى رفته عنقريب براثر بنده به بندگى ميرسد و در حال كس فرستاد و خاصبيك را بخواند او با تحف بسيار و نفايس و غرايب بيشمار برى آمد و بميدان مبارك بدستبوس اعلى رسيد و هم در روز سلطان اعظم با خود حريف گوى گردانيد و طبطاب و چون چابكسوارى و طرد و ناورد و كروفر او مشاهده كرد مسعود را گفت خاصبيك زياده ازين درجه و مرتبه استحقاق دارد مسعود هجده روز در رى بود و از عم اختصاص نواخت و خلعت بسيار يافت امراء خراسان بوجود او مستظهر شدند و تشريف او پوشيدند و مسعود در منتصف رمضان از رى بازگشت و برصوب اسدآباد متوجه بغداد شد و سلطان اعظم با خراسان مراجعت نمود در صفر اربع و اربعين و خمسمائه از بغداد معاودت نمود و بادر همدان آمد در رجب اين سال بساوه رفت و در آخر شوال به آذربايجان شد و در مرحلهء دول بيك دو منزلى تبريز نزول كرد و مدت دو ماه آنجا اقامت نمود ملك محمد بن محمود بجانب ارمن بود سلطان رشيد جامهدار و موفق گردبازو را بفرستاد تا گهر