بودند كه همچنان آن گرجيان را هلاك سازند ، ولى همان ارمنيان گرجيان را مخفى كردند و نگذاشتند ايرانيان بر آنان دست يابند . « 1 » 53 - امان اللّه محصلانى « 2 » بر مردم شهر گماشت ، تا پول نقدى كه بر آنان نهاده بود مطالبت نمايند ، و همچنان در تحويل دختران تسريع كنند . اينان قزوينيان را برشمردند و گفتند : « بايد همين امروز آنان [ دختران ] را تسليم داريد و گرنه دشنام خواهيد شنيد ، بد رفتارى خواهيد ديد و سرانجامتان گردن خواهيم زد . » شكيبايى و بردبارى قزوينيان در اينجا به پايان رسيد . نصر اللّه كور سلطان ، كه با هزار تن سپاهى به ابهر و خرم دره آمده بود ، در هر دو جا با مقاومت سخت مردم مواجه آمد ، و افغانان با از دست دادن 320 تن مرد [ جنگى ] به قزوين عقب نشستند . مردم شهر قزوين ، كه رشادت و شجاعت اهالى اين دهكده را بشنيدند ، سخت دلير شدند و با خود گفتند ادامهء چنين وضعى قابل تحمل نيست . با يكديگر راى زدند و چنين نهادند كه : « ما را بدين صورت زندگانى نيست ، بهتر آن باشد كه با افغانان پيكار كنيم بكشيم و يا كشته شويم و به هر صورت از قيد محنت خلاص و آزاد گرديم » . 54 - در روز 20 ( 31 دسامبر ) « 3 » محصلان افغانى بيرون شدند و بر قزوينيان فشار آوردند كه : « پولها و خواربار كجاست و دختران كجايند ؟ همه را بياوريد و تحويل دهيد و اگر نه همچون سگانتان بكشيم و زار به خاك اندازيم » .

--> ( 1 ) - در ساير منابع از رفتار ارمنيان و يا كيفيت اعمال 12 تن گرجى از سپاهيان امان اللّه ذكرى به عمل نيامده است . ( ل . ل ) . ( 2 ) - اين واژه در آن زمان بجاى كلمه « مأمور » رايج و مصطلح بوده است . ( 3 ) - بر حسب قول ژزف اپى ساليميان كه در تاريخ كلراك ( Clairac ) جلد 2 ، ص 55 نقل شده است شورش بر عليه افغانان در روز 8 ژانويه 1723 ميلادى ( 1135 هجرى ) آغاز گرديد . اين تاريخ را نيز محمد على حزين در كتاب خويش آورده . ( ل . ل ) .