( 4 ) تاريخچهء كتاب گزارشهاى گيلاننتز نخستين بار در مجلهء ارمنى كرونك ( Krunk ) شماره‌هاى فوريه و مارس سال 1893 ميلادى ( 1310 هجرى ) با مقدمه‌يى بقلم هوسپ پوندويانتز « 1 » نويسندهء مشهور مسائل تاريخى آن مجله ، منتشر گشت . بطوريكه از اين مقدمه معلوم مىشود نسخهء خطى گزارشها را هوانس هاخورديانتز « 2 » برادر دانشمند معروف دكتر گورگ هاخورديانتز « 3 » ، براى آن مجله فرستاده است . مىگويند كه دكتر گورگ نسخهء خطى را از شاهزاده هوانس زاكاريان آرق‌تونيانتز « 4 » ، برادر شاهزاده موسس آرق‌تونيانتز ، يكى از سرداران مشهور

--> ( 1 ) - Hovsep Pondoyantz ( 2 ) - Hovannes Hakhverdiantz ( حق ورديان ) . ( 3 ) - Dr . Gev orgHakhverdiantz گردآورنده دقيق نسخه‌هاى خطى كتب ارمنى بوده است . قديم‌ترين نسخه انجيل به زبان ارمنى ، مورخ به تاريخ 887 ميلادى ( 273 هجرى ) را او در تصرف داشته است و آن را به بنگاه مطالعات شرق شناسى لازارف Lazarev مسكو واگذار نموده است . از اين نسخهء خطى نفيس معمولا بعنوان نسخه ارمنى انجيل مسكو ياد مىشود . ( 4 ) - Pr inceHovannesZaka rianArqthuniantz