پطرس دى سركيس گيلانتز ( مترجم : محمد مهريار )
26
سقوط اصفهان ( فارسى )
مقدمه و ملاحظات مترجم انگليسى ( دكتر كارو ميناسيان ) بى مورد نخواهد بود كه در اينجا دربارهء كسانى كه در حوادث و وقايع كتاب دخالت عمده دارند ، چون خود مؤلف ، اسقف بزرگ ارمنى ، ميناس توضيحات كوتاهى بياوريم ، و ديگر كسانى را ، كه در كتاب محل و موقعى جليل دارند ، بگذاريم تا بتدريج در ذيل صفحات ، باقتضاى مقام و محل ، دربارهء آنان به تفصيل سخن گوييم . همچنان شايسته مىنمايد كه ملاحظاتى چند دربارهء تاريخ كتاب ، شيوهء نگارش ، مطالب ، نخستين چاپ و ترجمهء آن در پيش گفتار كتاب بياوريم ، تا امكان استفاده از آن بهتر فراهم گردد . ( 1 ) پطرس دى سركيس گيلاننتز بايد قبول كرد كه از سرگذشت و زندگانى گيلاننتز سخت بىاطلاع مىباشيم . تا آنجا كه معلوم است ، وى شرح حال خويش را ننوشته ، و يادداشتهايى از خود در اين باره باقى نگذاشته است . منبع عمدهء اطلاع ما همان گزارشهاى خود اوست و جسته و گريخته در آثار ديگران نيز آگهىهاى پراكندهيى دربارهء او بدست مىآيد . اين اطلاعات پراكنده ، عمده مربوط به فعاليتهاى او پس از دورهايست كه شرح آن را در گزارشهاى خود آورده است . وى مسلما با خليفهء بزرگ ميناس ، روحانى بزرگ ارمنيان مقيم حاجى ترخان و ساير نقاط روسيه ، كه با مقامات روسى سخت نزديك بوده است ، ارتباط بسيار نزديك داشته است .