ناصر الدين شاه قاجار
31
سفرهاى ناصر الدين شاه به قم ( فارسى )
( 8 ) - اصل : برسند و . ( 9 ) - چنداولى : چنداول ، به ضم واو ، گروهى و جماعتى را گويند كه از پس لشكر به راه روند و فرود آيند ، در تركى « چنداول » به فتح و كسر اول به معنى حمال آب كسانى كه در عقبهء سياه باشند ( برهان قاطع ) . ( 10 ) - روزنامه وقايع اتفاقيه ، همان . ( 11 ) - اصل : سپايهاى ( 12 ) - شب چهارشنبه نهم رمضان منزل حوض مقر موكب همايون بود . قناتى كه در منزل حوض به جهت آسايش عابرين احداث نمودهاند زايد الوصف موجب رفاهيت قوافل و اهل اردوست . ر . ك . مرآت البلدان ، همان ، ص 1326 . ( 13 ) - يحيى خان معتمد الملك و مشير الدولهء بعدى پسر ميرزا نبى خان امير ديوان قزوينى و شوهر چهارم عزت الدوله و برادر حاج ميرزا حسين خان سپهسالار صدراعظم ناصر الدين شاه بوده است . ( 14 ) - روزنامهء وقايع اتفاقيه ، همان ، سنهء 1275 ، نمرهء 428 ، ص 2875 . ( 15 ) - در روزنامهء وقايع اتفاقيه « شتران كلاتى » درج شده ولى در جاى ديگر خود ناصر الدين شاه « شتران كلائى » درج نموده است ، ر . ك . ص . . . . . . . همين كتاب . ( 16 ) - سلطان مراد ميرزا حسام السلطنه فاتح هرات پسر عباس ميرزا . ( 17 ) - ثوب : جامه ، لباس ، پوشش . ( 18 ) - جبّه : جامهء گشاد و بلند . ( 19 ) - حشم : 1 - خويشان و كسان و چاكران مرد 2 - گوسفندان . ( 20 ) - حشر : گروه و دسته ، لشكر غير منظم . ( 21 ) - فرخ خان امين الدوله معروف ، منعقدكنندهء معاهدهء پاريس در ارتباط با انتزاع هرات از ايران در سال 1273 . ( 22 ) - ترجيع : برگردانيدن . ( 23 ) - روزنامهء وقايع اتفاقيه ، همان ، سنهء 1275 ، نمرهء 428 ، همان ، از صفحهء 2875 . ( 24 ) - صبى : در عربى طفل را گويند ( برهان قاطع ) . ( 25 ) - رضيع : طفل شيرخواره ( فرهنگ آنندراج ) . ( 26 ) - مصاعب : دشواريها و جاهاى دشوار ( فرهنگ آنندراج ) . ( 27 ) - معارك : جاهاى جنگ و ميدانهاى كارزار ( فرهنگ آنندراج ) . ( 28 ) - جمّ غفير : گروه بسيارى از مردم ( فرهنگ معين ) . ( 29 ) - ابد الله عيشه و نصر جيشه : خداوند زندگى او را جاويد و قشون او را يارى نمايد . ( 30 ) - اشتباه : مانند ( 31 ) - مستوثق : استوارى گيرنده و استوار ( آنندراج ) .