ناصر الدين شاه قاجار

286

سفرهاى ناصر الدين شاه به قم ( فارسى )

كارخانه درست كرد و كوره و اسبابى كه درست به كار بخورد از نو ساخت كه با اين كوره و اسباب حاليه مقصود و منظورى كه براى تنقيه 11 و ترقى اين كار است به عمل نخواهد آمد و اين چند فقره مخارجى است كه لزوما بايد بشود و ديوان همايون اعلى اين خرج را قبول فرمايند و بدهند و لهذا تمسّكى كه اين غلام مىسپارد ، اين خواهد بود كه پس از ساختن كارخانه و كوره و اسباب جديد تنخواهى كه در اين كار صرف مىشود و قرض ديوان است بدون عيب و نقص سر موعد بپردازد كه استقراض از ديوان درست و تمام برسد . راى راى جهان مطاع همايون است . [ نقش مهر پشت سند ] : محمد مهدى ابن محمد [ اعتضاد الدوله ] [ دستخط حاشيه سند ] : پاى ديوان كه ميان آمد محال است اين كارخانه ساخته بشود . خودش و جمعى از تجار شريك شده اين كارخانه را بسازند . سند شماره 12 [ گزارش حاكم قم راجع به جمعه بازار اين شهر ] [ 1290 ه . ق ] هو جمعه‌بازار قم در سنوات سابقهء قبل از گرانى و قحطى متداول و معروف بود . پس از گرانى ، تا اين اوقات از جهت شكستگى و پريشانى مردم و استيصال اغلب بازاريان و بنك‌داران وضيع قديم ، به كلى موقوف و متروك شده ، از ميان رفته بود . چون مقصود اين غلام بالطبع به آبادى شهر و ترويج كار اهل كسب و رونق كليه امور متعلقه به ولايت است ، در اين باب اهتمامات لازمه به عمل آورده و در جمعه بيست و يكم اين ماه بطورى جمعه‌بازار پرجمعيت و آراسته بود ، كه هيچ‌وقت در سنوات سابقه اين‌طور ممكن نشده بود . از هر قسم متاعى كه در قم و توابع موجود مىشود حاضر بود و اين معنى خيلى مايهء دعاگويى عموم مردم براى سلامتى ذات ملكى صفات خسروانه شده است و ان شاء الله