ناصر الدين شاه قاجار

مقدمه 19

سفرهاى ناصر الدين شاه به قم ( فارسى )

در روز دوشنبه 21 محرم 1310 وارد قصر سلطنت‌آباد شد . در سفرهاى اول 1266 ، سوم 1275 ، چهارم 1284 ، ششم 1305 و هفتم 1309 ، ناصر الدين شاه تهران را به قصد قم ترك مىكند ولى در سفر دوم از اصفهان و از طريق كاشان وارد قم مىشود و سپس به تهران بازگشت مىنمايد . همينطور در بازگشت از عتبات نيز از طريق كرمانشاه و همدان و . . . به قم ورود نموده و پس از زيارت حضرت فاطمه معصومه ( س ) عازم تهران مىشود . كتاب حاضر مجموعه‌ايست حاوى اطلاعات مربوط به سفرهاى هفتگانهء ناصر الدين شاه به قم كه قاعدتا شامل 7 بخش ، تحت عنوان اولين سفر ناصر الدين شاه به قم ، دومين . . . سومين . . . و . . . است در ابتداى هر بخش مقدمهء مربوط به همان سفر و سپس اطلاعات مربوط درج شده است ، نگارنده در مورد سفرهاى اول تا سوم موفق به تحصيل خاطره و دستخطى از ناصر الدين شاه نگرديد ، لذا به گزارشات و خاطرات ديگران بسنده شد . ولى سفرهاى ديگر علاوه بر گزارشات و خاطرات ديگران حاوى خاطرات شخص ناصر الدين شاه مىباشد كه در اين ميان سفر ششم حاوى خاطرات مفصل‌تر از بقيه سفرها است كه براى اولين بار منتشر مىگردد ، لازم به توضيح است كه خاطرات سفر چهارم نيز با دستخط شخص ناصر الدين شاه بوده است . در بخش پيوستها نيز در « پيوست 1 » به شرح مشاهدات سياحان فرنگى معاصر ناصر الدين شاه از لحظهء حركت از تهران تا ورود به شهر قم پرداخته شده است كه مقايسهء نگاه اين سياحان با نگاه ناصر الدين شاه و يا حتى با يكديگر خالى از جاذبه نيست در « پيوست 2 » نيز اسنادى از قم در دورهء ناصرى كه قسمت عمدهء آن حاوى گزارشهاى حاكم قم و مكاتبات وى با سران حكومت است به نظر مطالعه‌كنندگان گرامى مىرسد . بهرحال نهايت تلاش به‌كار گرفته شد كه مجموعهء حاضر خالى از نقص در دسترس محققان و علاقمندان گرامى قرار گيرد ، با اين همه از اساتيد گرانقدر انتظار است كه كاستيها را به نگارنده گوشزد نمايند . تقدير و تشكر : بر خود لازم مىدانم كه از مسئولين ، و همكارانى كه هريك به طريقى در انتشار اين مجموعه همكارى نموده‌اند قدردانى نمايم . لذا خاطرنشان مىسازم كه انجام كار