حاكمى چون ناصر الدين شاه باشد كه بيش از نيم قرن بر مقدرات اين كشور حكمروائى كرده است . و شخصا به نگارش خاطرات خويش دست يازيده است . كتاب « سفرهاى ناصر الدين شاه به قم » كه مجموعه‌اى است از مطالب مربوط به « سفرهاى هفتگانهء ناصر الدين شاه به قم » حاوى نكات فراوانى از اين دست است . پيش از اين سازمان اسناد ملى ايران مبادرت به انتشار خاطرات و سفرنامه‌هاى ديگرى نيز از ناصر الدين شاه كرده است كه از آن ميان 5 مجلد مربوط به سه سفر فرنگستان ، يك مجلد مربوط به سفر عتبات ( شهريار جاده‌ها ) و يك مجلد حاوى يادداشتهاى روزانهء او در تهران و ييلاقات اطراف آن مىباشد . كتاب حاضر علاوه بر خاطرات شخصى ناصر الدين شاه در سفرهاى چهارم الى هفتم ، حاوى مطالبى مربوط به سفرهاى وى به قم مىباشد كه هر سفر به تفكيك مورد بررسى قرار گرفته است ، در خاتمهء كتاب نيز اسنادى مربوط به وقايع و مسائل مربوط به شهر قم و همچنين نگاه سفرنامه‌نويسان فرنگى به اين شهر در دورهء ناصرى درج گرديده است ، كه اميد است مورد استفادهء علاقمندان قرار گيرد . در پايان لازم مىدانم از تلاشهاى پژوهشگر گرامى سركار خانم فاطمه قاضيها كه تدوين اين مجموعه را به عهده داشته‌اند سپاسگزارى كنم . دكتر كيانوش كيانى هفت‌لنگ معاون اسناد ملى و سرپرست پژوهشكدهء اسناد