آقا سيد مصطفى تهرانى ( ميرخانى )
پيشگفتار 35
سفرنامه گوهر مقصود ( فارسى )
مجلس شوراى ملى ندانستم . آنها را به تهران فرستاده و اكنون در آرشيو اوراق بهادار كتابخانهء مجلس شوراى ملى نگاهدارى و يكى از مدارك زنده و روحدار تاريخ مشروطيت ايران محسوب مىگردد . » « 1 » * * * نويسندهء گوهر مقصود از سادات علوىنژاد است . نسبش به فخر عباد حضرت سيد سجّاد على بن الحسين بن على بن ابيطالب - سلام اللّه عليهم اجمعين - مىرسد . « 2 » اجداد او از دودمان مير محمد خان جد اعلاى سادات مير خان و ميرخانى بودهاند و پدرش آقا سيد عباس مشهور به سيد عباس كبير در تهران به وعظ و خطابه و در تاليان برغان ، كنار املاك خود به كار و تلاش مىپرداخته است . قبر مرحوم آقا سيد عباس در تاليان و قبر مير محمد خان اول در ميشانك برغان است . برادران ايشان شادروانان آقا سيد مرتضى و آقا سيد مجتبى هريك مدتى در هندوستان به سر برده و با كسب آموختههايى به ايران بازگشتند . شادروان آقا سيد مرتضى برادر هنرمند ايشان در كنار كتابت آثار ارزندهء دينى و ادبى از تلاش فرهنگى فروگذار نمىكرد و اخوىزادگان ايشان ، مرحومان آقا سيد حسين و آقا سيد حسن ، بنيانگذاران انجمن خوشنويسان ايران بودند و نيز فرزندان ايشان در عرصههاى فقاهت و طب و حكمت و رياضيات صاحب عنوان و استعداد بودند . در قسمتى از وصيتنامهء والد ايشان ، يعنى آقا سيد عباس كبير چنين مىخوانيم : « . . . پس از ملاحظهء چهار مجلد از كتب مؤلفه كه مدت پنجاه سال زحمت در تأليف آنها كشيدهام ، شايد به رجال دولت و صاحبان خير اظهار داشته ، درصدد چاپ و طبع ، كسى برآيد و يا پس از مطالعه به حضرات كتابفروشان ابراز داشته ، ايشان بر اين خيال برآيند » و در پايان وصيتنامه مىفرمايند : « . . . اگر از ثلث چيزى باقى بماند ، درصدد استنساخ كتاب تاريخ من برآيند ، در صورتى كه محدث و مورخ ملاحظه فرمايند و به كاتبى ندهند
--> ( 1 ) . از مشروطه تا جمهورى ، صص 113 - 115 . ( 2 ) . آيات الاحكام ، مقدمه كتاب صلوة ، ج 2 ، ص 5 .