احمد مجد الاسلام كرمانى
482
سفرنامه كلات ( فارسى )
زياد مىشود تا حديكه متحمل است بسيارى از بنادر معموره امروزيرا غرق نمايد . مجملا به اين ملاحظات از اين خيال چشم پوشيدند و با احداث خط آهن تركستان موفق شدند . بواسطه عدم مراوده مهندسين و مورخين با تراكمه لفظ دهستان و بلخان را نشنيده ، تصور كردهاند كه دهستان و بلخان در نواحى بلخ واقع شده است و حال آنكه در همان تواريخ محل و مركز سلطنت اشكانيها را اينطور معين كرده كه : از آق دربند مشهد و همين دره بزرگ خراسان كه از قوچان و بجنورد و سرحدات مخروبه حاليه و صحنه گرگان الى بحر خزر بوده و معلوم است اين حدود ربطى به حوالى بلخ ندارد . اشتباه ديگر مورخين در پاىتخت اوليه اشكانيان كه شهر پارث باشد و پايتخت دولتى آنها كه درهگز باشد واقع شده كه شهر پارث را در نواحى بلخ و درهگز را همين درهگز حاليه فرض كردهاند و حال آنكه هنوز خرابيهاى پارث و درهگز در كوكلان حاليه باقى است و به همان اسم پارث و درهگز خوانده مىشود و اين هر دو نزديك يكديگر در چند فرسخى شهر جرجان نزديك گنبد قابوس واقع شده و رود گرگان از وسط آنها ميگذشته و جهت اين اشتباه همان لفظ بلخ و بلخان است كه خيال كردهاند كوه بلخان در حدود بلخ واقع شده است . ما دامى كه خلفاى اسكندر ، سلوكيهها اقتدارى داشتهاند اشكانيان همين رشته از كوه البرز را كه تمام راههايش تا دامنه گرگان مثل راههاى مازندران است سنگر و معقل خود قرار داده در قله كوههاى پرجنگل با قشون سلوكيه جنگيدهاند و اشك اول در همين جنگلها كشته شده و اما سنگرهاى مخروبه آنها هنوز در قلهاى كوه نمايان است . بعد از اضمحلال سلوكيهها اشك 3 يا 4 قوتى گرفته به اين طرف كوه آمده